Een groeiende collectie impressies, eerder verstuurd via de email.
Froit-in-Mongolië: Winter 2010-11
Voor Fim 1-20 klikt U hierrr
Voor FiM 20-30 klik hierrrr
Voor FiM 31-40 klik hierrr
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
Het heeft even geduurd, maar daar zijn we weerrr:
Met de doorlopende avonturen van Froit-in-Mongolie, deel 41 alweer..

Zoals beloofd, weliswaar onder voorbehoud, maar toch, deze keer onder andere, en onder meer een beetje over:

Verkiezingen, Trouwen en Babies!!!

En, als toegift , maar aan het begin, en geheel Gratissss:
OPSTAND DER MONGOLEN:

Niets loopt in Mongolie zoals je zou verwachten:

Zoals ook in NL op het nieuws te horen was: de boel is een beetje kwaad geworden hiero.
Er waren nationale verkiezingen, voor de regering, die hier trouwens maar uit 1 kamer bestaat.
En die zijn geheel volgens verwachting gewonnen door de voormalige communisten, nu de MPRP, (Mongolia Peoples Republikan Party) die ook de president en de eerste minister hebben geleverd.
Mooi monopoly op de macht dus.
Krijg je als je geen getrapte verkiezingen en gescheiden kamers hebt...
Tijdens de verkiezingscampagne was die partij dus ook het meest op tv, en alle poster-ploegen van het land waren ook uitgerukt.
En twee jaar geleden hebben ze het kies-systeem aangepast, zodat kleinere partijen minder kans maken, met kiesdrempels en afgezanten per distrikt en zo.
En dan even later de distrikten wat groter maken, en in zijn geheel door 1 partij laten 'winnen'.
Zoiets.
Maar er is ook nog zoiets als een kies-comitee, die er op toeziet dat het allemaal eerlijk verloopt, en die heeft heel aardig zijn werk gedaan, zeker in dit land, maar tegen die overmacht aan MPRP-publiciteit is natuurlijk geen wet opgewassen.
De enige tegenstander is de Democratische Coalitie, maar dat is een coalitie, he, dat blijft breken en plakken en breien, steeds maar weer.

En dus deed op de avond van de verkiezingsdag, zondag, de zittende prime-minister, Sains Bayar, een uitspraak, dat 'we gewonnen hebben', terwijl het tellen nog maar pas op de helft was!!!!
Dat kan en mag je niet zeggen, als minister-president.
Dan moet je wachten op het verkiezings-comitee, die moeten dat zeggen.

De volgende morgen begonnen de protesten, eerst voor de deur van het kies-comitee: dat de MPRP zich niet aan de regels zou hebben gehouden, en dat ze dus eruit geflikkerd zouden moeten worden, uit de race, wat ook wel een beetje waar is:

Kijk, dat argument loopt ongeveer zo:
Tijdens de twee weken durende verkiezings-campagne mochten de ingeleverde partij-programma's niet veranderd worden, logisch.
Maar de Democraten, nu, en toen ook, in de oppositie, hadden heel slim in hun programma gezet (en op de laatste dag ingeleverd..), dat ALS Mongolie de mijn-industrie ontwikkeld, dat er dan tot wel 1000 dollar per jaar per Mongool te verdelen valt.
Mooi lokkertje.
En helemaal netjes voorgerekend, alles in een fonds, en dan met de rente zoveel infrastructuur, zoveel ziekenhuizen, en scholen, en trein-spoor en alles, EN nog een zakcentje van 1000 dollar, of, zoals ze hier denken ÉÉN MILJOEN TUGRIK!
Helemaal LEGAAL.
Maar tijdens de campagne, onder druk van de pers, moest de lijssttrekkert/prime-minister van de MPRP wel reageren daarop, en met een voorzichtig antwoord kwam hij op ANDERHALF MILJOEN, als zijn partij zou winnen.
DE DEMOCRATEN STELEN EEN HALF MILJOEN VAN IEDERE INWONER!!!
Tja, zo gaat dat hier.
Geeft niks, alles legaal, moet kunnen, in de pollitiek is alles toegestaan, het gaat om de retoriek.
Behalve dat ze dat dan eerst in het programma hadden moeten zetten, maar da's de slordigheid die we van machthebbers kennen.

Vraag ik aan Miss B: als jij morgen 1500 dollar cash in handen krijgt, ga je dan nog werken?
Nee, natuurlijk niet, boodschappen doen, TV flatscreen!
Ok, en als nou IEDEREEN 1500 dollar in handen krijgt, cash, wat denk je dat er dan in Mongolie gebeurd?
Rijden de bussen dan nog, wordt er nog brood gebakken?
Maar dat soort slimme vragen krijg je op TV nou net weer niet te horen.
En dus...stemt het hele platteland op de MPRP, en in de stad de helft op de DC, maar dat werkt vanwege die distrikten nogal negatief uit voor de DC.

Het kies-comitee heeft het wel gesignaleerd, en gezegd dat de MPRP zich niet aan de regels houdt, en dus gediskwalificeerd zou moet worden, maar ja, alles is in volle gang, geen stoppen aan.
Er zijn meerdere instanties, ook veel internationale, de verkiezingen 'monitorren', die komen ook met interessant nieuws:
De oproepkaarten worden eens tegen het licht gehouden, de kieslijsten, met de gegevens van de burger-registratie.
En dan komen er grove fouten in de lijsten aan het licht, tientallen, honderdden lijken die nog blijken te kunnen stemmen, 22 mensen in 1 appartement ingeschreven, waar nou juist niemand van de mensen aanwezig blijkt te zijn, mensen die in vier verschillende distrikten tegelijk staan ingeschreven, en zo voort.
Er rijden tijdens de verkiezingen busjes heen en weer met kiezers, van het ene distrikt naar het andere, FRAUDE!!!, kortom, verhalen genoeg.

Ik ben zelf met Bolora mee geweest, en heb het zo eens even bekeken in het stemburo hier in de wijk, zag er goed uit, alleen die onuitwisbare inkt-stip, die zetten ze te laat, maar goed, door de ene deur naar binnen, en door de andere naar buiten.
Namenljsten, nummers, privacy-hokjes, geen partij-propaganda binnen of buiten.
Lange rijen, bijna 75 % opkomst horen we achteraf.

Maar er zijn natuurlijk altijd verliezers, en die worden de dag erna wakker met een kater.
Men in eerste instantie kwaad op het verkiezings-comitee-kantoor, maar al gauw blijken dat brave lieden te zijn, van beide partij-gezindten, die alleen maar stemmen proberen te tellen.
En dat alleen de rechterlijke macht er iets aan zou kunnen doen, dus dan op naar het kantoor van de MPRP, een imposante oude communistische kast.
Met glazen portiek, toen nog.
'De menigte' is inmiddels aangegroeid tot enkele honderden, en waar er eerst geen 'echte' politiek bij was, duiken er nu ook luitjes met spandoeken op, het wordt een echte DEMONSTRATIE!
Er worden leuzen bedacht en geschreeuwd, er is een busje met een geluids-installatie, er zijn megafoons, het wordt ouderwets gezellig!
Iedereen schreewt door elkaar, en de Politie kijkt toe, want er is geen demonstratie aangevraagd, dus kunnen ze hem ook niet uit elkaar meppen, toch?
De Politie is ook moe, gisteren hebben ze al allemaal dubbele diensten moeten draaien op de verkiezingsdag-zelf.
Dan vliegt in het lawaai een steen door die imposante glazen entree.
En dan een paar rooie verfbommetjes. Iemand heeft zich voorbereid...
Die verfbommetjes doen het goed, de rooie symboliek druipt meteen van de gevel.
Alle onafhankelijke TV-zenders zijn erbij, en zenden live uit.

En dan is het hek van de dam.
Binnen een paar minuten staat alle Politie binnen, de straat en de daar aanwezige stenen zijn van het gepeupel, en er is geen houden meer aan.
Het bouwterrein van het Shangri-La-hotel ernaast levert interessant oproer-gereedschap, zoals stenen, golfplaat, en steigerpijp.
(Golfplaat als Riot-shield)
Met een lange staak worden de gouden letters MPRP van de gevel gemept.
Tien minuten later ligt al het (dubbel-) glas uit het gebouw, en worden er her en der door de ramen brandjes gesticht.
Mikken met stenen kunnen ze wel, vijf verdiepingen hoog, geen raam ontsnapt!
Enkele waaghalzen klimmen door de ramen naar binnen, en vinden een enorme voorraad drank, die voor het overwinnings-feestje was ingeslagen...
Dat gaat naar buiten, tientallen dozen Whiskey, Champagne, Wodka, dat wil wel branden, en je kan het nog drinken ook!!!
De Politie probeert uit te breken, met wapenstok en brandslang, tegen steigerpijp en golfplaat, het leger is onderweg maar dat kan nog wel even duren, de brandweer wordt tegengehouden, en zo wordt het nog een lange nacht.
Er schijnt geschoten te worden, maar wie en wat is onduidelijk.
Later blijken er in het trauma-ziekenhuis alleen RUBBER-Kogels verwijderd te worden, politie en leger dus, maar wel UIT DE RUGGEN van de gewonden, dus neergeschoten-op-de-vlucht.

Ik/wij zitten thuis op Gandan, kijken TV, en zien uit het raam de rookwolken opstijgen.
De prime-minister is op straat, en kijk ernaar, terwijl de actie verschuift van het Partijkantoor (dat grotendeels in de fik staat) naar andere plekken.
De buitgemaakte drank begint te werken.
Auto's, een Art-galerie, een klein museum van volkskunst, hoppaa, alles in de fik!
De Minister-president loopt verdwaasd (tv is erbij) van brandweercommandant naar Politie-chef.
Hij pinkt een traan als hij bij de brandende art-gallerie staat...
Om middernacht wordt de noodtoestand actief, alle TV-kanalen gaan op zwart, Radio op stil, behalve dan de MNB, en vanaf nu regeert de president bij dekreet.
Zelfs de BBC world-service is er uit, het is wat.
Wij duiken erin, 't is mooi geweest.

's Morgens wordt ik wakker om vijf uur, het is rustig op straat, maar er klinken nog wel enkele schoten, uit de stad,,
Om acht uur worden we door een vriend-Politie van MissB gebeld, of we alsjeblieft wat te eten kunnen brengen naar het theater (naast Partijbureau MPRP), want ze hebben de hele nacht niks gegeten.
Er zijn vijf doden gevallen, en twee collegaas zijn er slecht aan toe.
What-the-fuck?
We wandelen door een zon-overgoten en ogenschijnlijk rustig Ulan Bataar naar het plein.
Voordat we aankomen hoeft het al niet meer, ze bellen, ze zijn onderweg naar trauma-ziekenhuis, die twee collega's zijn niet meer, en er liggen er nog 100 bij te komen van allerlei verwondingen.
Er zijn vannacht 500 m/v gearresteerd...
Bij het Flower-Centre wordt alle verkeer op Peace-boulevard de bocht om geleid.
Op de kruising voor het postkantoor staat een pantserwagen, waar normaal die agent zijn werk doet.
Het is bevreemdend stil op het plein, aha, geen auto's, dat is het.

Een mooi zooitje, als we aankomen bij het uitgebrande pand van de MPRP, en de gallerie ernaast.
Resten van auto's, geblakerde raam-openingen, glas overal, en die rooie verf-kletsers.
Een bekend plaatje, voor mij, maar voor Mongolie ongekend indrukwekkend.
Jaja, dat krijg je ervan, schiet het door me heen.
Beetje te lang je volks-verlakkerd, en dan verbaasd zijn?
Buiten staan alweer mensen, maar nu wordt er alleen maar druk gediscussieerd.
Wat is hier fout gegaan?
Waarom loopt dit zo enorm uit de hand?
Ok, er waren stenen, en kwade mensen.
Maar waarom was de Politie zo laat, en waarom werd er getreuzeld met het leger?
En waarom vallen er dan buiten bij het ziekenhuis drie doden?
Verhalen, verhalen, verhalen.

Dan worden we door het cordon Politie/grenswachten/militairen naar achter gedrongen, doorlopen, niks aan de hand, ga naar huis, ga naar je werk, niets te zien hier...
Minimaal vier dagen duurt de noodtoestand, kan langer worden als het parlement dat wil, maar waar en wie is het parlement?
Het zomer-reces was aan de gang, dus 'het parlement' is 'hudoo', op het platteland.
Vier dagen geen alcohol, uitgaansverbod van 22.00 tot 08.00, d'r komt ook geen auto de stad in tussen die uren, ook geen bus of taxi, je zal maar een vroege vlucht moeten halen...?
Geen radio of tv, alleen staat-omroep, alle grotere markten gesloten, geen aanplakkerij of omroepinstallaties, bij overtreding wordt DIREKT geschoten...
De regering/het parlament heeft moeite om bijen te komen, sommige parlementariërs op het platteland willen niet komen, om de benodigde 2/3 aanwezigheid te saboteren...

De president heeft toegezegd dat de geleden schade door de regering zal worden vergoed.
11 biljoen gaat het over.
Dat wordt straks in twee dagen verdiend, als die kolenmijn opengaat/is...
Dus, de MPRP geeft zichzelf een nieuw kantoor!
Mooi stukkie onroerend goed daar, toplokatie, vrij van rechten!

Jaja, er gebeurt weer eens wat in Mongolalia!

Tot zover dan de verkiezingen, nu nog even wat over TROUWEN EN BABIES:

Niets loopt in Mongolie zoals je zou verwachten:
Ik ben getrouwd.
Met Bolora Baldjindorj, U weet wel.
Ik heb een stief-dochter van 17/18, Ochko, of Oyundairi Ganbolor.
'Miss B' is bij deze begraven, voorbij.
Vanaf nu is ze 'mijn vrouw', of Bolora, of mijn 'lekkerding', 'mini haera', of wat dan ook, maar MissB is passé, voorbij.
Wen er maar aan, ik ben al begonnen.
Ik heb een ring aan mijn vinger, een zilveren Mongolse Mannen-trouw-ring, da's weer eens wat anders dan goud-glad.
Zilver, omdat we allebei al voorbij de leeftijd des onderscheids zijn, en Mongools, want, ach, ja...
Bolora had van de waarzeggers hier op de hoek te horen gekregen dat ze in de tweede helft van Juni zou trouwen, en de monnikken boven op de heuvel hadden de 20-ste aangewezen als GOEIE DAG.
Nou, en dat hebben we toen gedaan.
Ik op mijn knie-en, zij op een stoel, maar verder liep alles een beetje raar:
ten eerste kunnen we voorlopig voor de wet niks, ik moet IN PERSOON in NL naar het trouw-reigter, om te bewijzen dat ik niet getrouwd ben.
En, ik moet een justitie-ding hebben, dat ik geen strafblad heb.
Aids, en andere nare dingen heb ik niet, (is getjekt hiero), dus dat komt in orde.
Met die papieren kunnen we dan hier voor de wet trouwen.
En dan doen we ook het trouw-paleis, en en restaurant afhuren, en zo.
En dan kan mijn vrouw een visum voor NL krijgen.
En toen gingen we toch maar vast ringen halen, bij de staats-zilver-winkel, want dat is de enige die betrouwbaar zilver heeft, maar ze waren uitverkocht, PAKHQUOI!!!
Godverdriedubbeltjes, ook dat nog.
Nou ja, getrouwd dus, maar
1 niet voor de wet
2 geen feest
3 geen getuigen behalve Ochko
4 geen ringen
Mooie boel.
Inmiddels is de zilver-productie weer op gang, en hebben we ringen en zo, maar de rest gaat dus nog even duren.

Ik hoor jullie lezers denken: en babies?
Nou, laat ik zeggen, vanwege kleine maar uiterst belangrijke medische complicaties zal het nog wel even duren voordat dit huwelijk iets blèrends zal opleveren.
Helaas, in Mongolie loopt niets zoals je denkt/dacht.

en dan nog een toegift, gewoon,
MIJN RUG IN DE OOSTERSE HEELKUNDE!!! (ogottegottegot, daar gaan we weer)
Ik was weer gezellig aan het werken, komt Addie uit NL, en binnen een uur had ik mijn aandeel in Cafe Amsterdam verkocht.
(Meteen na aankomst in Mei had ik knallende ruzie geschopt, terecht of niet, maakt niet uit, ik kan me er beter maar niet mee bemoeien.)
Wel een hoop stress, dus meteen schiettut weer in me rug...
Twee dagen pijnstillers, koopt Bolora de koopjes-krant, een uur later kunnen we bij een lokale rug-specialist-doktor terecht.
Echte Mongoolse doktor, gebruikt alles wat er in de wereld uitgevonden is.
Ik nog van: Chiropractor, spierverslappers, tussenwevelschijven, voorzichtig, maar nee hoor, daar gaan we.
Op tafel!
Moet U niet eerst naar mijn rug kijken?
Nee hoor, kleren uit, op de tafel liggen.
Op je buik.
Eerst massage met een electrische (Black&Decker, echt) massagetriller, dan met de hand en olie, en ruig!
Doet verrekte zeer, al dat getrek, getril en geduw, aan die scheef-zittenden ruggewervels.
Ik weet het ook niet, ik doe maar gewoon mee, blijf gedwee op die tafel liggen, en dan gaan ze met van die Moxa-potjes en die pomp aan de slag.
Vijftien van die krengen op me zere rug.
Of ik opgehangen wordt, aan loei-hete zuignappen.
En dan met die Black-en-Decker op mijn voetzolen.

Maar dat is niet alles.
Tien dagen, nog negen te gaan.
Iedere dag, anderhalf uur: eerst massage met een electrische drilmachine, en een vreselijk prikkerig spijker-matje wat ze even op je gaar-gemasseerde rug kletsen vóórdat die potjes er op gaan, zodat het allemaal lekker openstaat...
En dan maar zuigen!
En om het af te maken tien gemeen kleine mini-moxa-potjes met een heel scherp, heel sterk magneetje er binnen in, dat lekker in die opgezwollen huid prikt.
En dan ook iedere dag infuus, halve liter zout water, en drie vitamine-prikken, diep in het spierweefsel...
En geen moment naar de uitlijning van mijn ruggewervels gekeken, geen seconde!

De oosterse geneeskunde gaat natuurlijk uit van levens-energieën die in de war zijn, van balansen die moeten worden hersteld, etc.
Pols-diagnose heet dat, en je moet er van houden.
Zoiets doen ze dus met me hier, een beetje roeren in min astrale energie of zo, en het werkt dus wel.
Ik geloof meestal niet zo in die dingen, maar gek genoeg doet het allemaal wel wat, en gaat het langzaam beter....
Ze bekijken die astrale energieën hier heel erg praktisch: ga je in Nl op de tafel dan krijg je 100% aandacht en toewijding, hier lig je met z'n drieen op een rijtje, nog geen meter van elkaar af, en kletst men met masseuses en met elkaar.
Het gaat over politiek, koopjes, en dingen van de dag, net als in een kapsalon zeg maar.
Tenminste, dat ik wat ik er van mee krijg.
Maar ondertussen wordt je wel mishandeld.
Beetje knijpen, beetje roffelen, beetje met die potjes en die pomp in de weer, en net als je even rustig ligt komt ze weer met een spuit aanzetten.
Als er na het loslaten van de potjes een paar blaren met lymfe-vocht ontstaan, zijn ze allemaal in verrukking: geel water, dat moet er uit, dat is goed!!!
Injectie-naald er in, en aftappen, doorspoelen, industrieel denken!
De eerste dagen had ik het er erg moeilijk mee, me te onderwerpen aan een behandeling waar ik niks van snap: wat spuiten ze in me, waarom, waarom zoveel?
En kan dat niet oraal?
Maar nu, ach, ik laat het maar over me komen.

Vandaag de laatste dag, en het gaat heel redelijk, mijn rugklachten zijn min-of-meer over, en Bolora is ook onder behandeling, maar dan weer anders:
Op haar twee schouders, waar een lekker vet-kussentje zit, daar zit 'slecht bloed', dat verzameld zich daar, vooral als je twee dagen dat drankje drinkt, dan wordt het nog slechter en meer, en dat zuigen we er dan uit...
Dat gaat ook met Moxa-potjes, maar dan eerst even vijf sneetjes diep in de huid, en dan die pomp er op.
Potje loopt meteen vol donkerrood bloed, dus leeg kieperen, en weer.
Liters lopen er uit, drie dagen achter elkaar..
Misschien later meer.

Grt
Froit-uit-Ulan Bataar.

Aflevering41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
jawel,
echt waar,
daar ben ik weer,
om U/je/julie te vervelen of vermaken,
met allerhande exotisch/interessante/ongelofelijke verhalen uit het verre Mongolie.

Als je denkt, bekijk het maar, rot op met je geneuzel, meldt dat dan per ommegaande mail.

Heb je nog niet eerder FiM-metjes gehad, en ben je benieuwd naar het vooraf-gaande, lees je dan 'even' in op www.froit.nl/pages/nedblog.html, er waren reeds 41 Froit-in-Mongolie-afleveringen.

Zie je het wel zitten, eens in de zoveel tijd stof tot lachen, en soms tot nadenken uit het mooie land-van-Dzjengisss, doe dan niks, of zegt het voort.

Waar waren we gebleven?
Zomer 2008, we waren verloofd/getrouwd, er was een volks-opstand, er was géén baby in zicht, er was een dooie zus die begraven was, en er was een dochter die in Hongkong studeerde, maar op zomervakantie thuis was.

Inmiddels zijn er ruim twee jaar verstreken, en er is natuurlijk een hoop gebeurd.
Op een rijtje:
ECHT TROUWEN
ECHT BUSINESS
ECHT WEG UIT NL

Eerst maar dat trouwen, dat was al een heel verhaal:
We waren dus voor de wet getrouwd, maar daarna moest dat ook nog eens in het echt, met kostuum en zo, in het prachtige (sommigen zeggen protserig, maar dat is een waarde-oordeel) officiële Trouw-Paleis van Mongolië, net naast het park.
In Mongolie was er natuurlijk een trouw-traditie, met meisje-schaken en zo, op paarden, van Ger naar Ger, heel leuk, maar in de stad werkt dat niet.
In iedere andere stad ter wereld heb je een oude gegroeide traditie, vanuit de oudere boeren-geschiedenis meestal, tot iets wat in de stad haalbaar en zinvol is.
In Ulaan Baatar is geen traditie op dat gebied, op geen elk gebied eigenlijk, dus hebben de Socialisten die de stad gebouwd hebben er een nieuwe traditie bij bedacht, die van 'het Trouw-Paleis'.
In dat 'Trouw-Paleis' ga je ceremonieel trouwen, daar krijg je je boekje, maar pas nadat je het bij de bureaucratie geregeld hebt.
Het is een mooie socialistische beton-droom geworden, dat Trouw-Paleis, met trappen buiten en binnen, een gouden daklijst, en glas-in-lood.
Ruime parking voor de deur, uitzicht op heilige berg.
Trouwen in het Trouw-Paleis kost geld, en is inclusief alle service, waarover later meer.
Op sommige dagen is het duurder, en soms goedkoper, en als je boven de 35 bent (allebei) dan krijg je 50% korting.
U snapt het al, de goedkoopste dag viel toevallig op een boeddhistisch gunstige dag, dus op 17-10-2008 zijn we daar met alle toeters en bellen, hoedjes en laarzen-met-krulneuzen, en wat nog meer absoluut nodig was, getrouwd.
Met alle beschikbare familie van de beide zijden, dus 0 van mij en 180 van haar kant, helaas/gelukkig was de helft van haar familie verhinderd.
Ik had wat kennissen opgetrommeld als getuigen, en Tseren deed surrogaat-ouder, want je moet weggegeven worden, toch?

Midden Oktober kan je normaliter mooi droog weer en 10 graden boven nul verwachten, 's nachts net of ver onder nul, maar onbewolkt en windstil, met heel misschien een beetje stuif-sneeuw.
We hadden thuis een mooi feest gepland: een 6-meter ger in de tuin, de stapel hout op de containers, 20 kuub, 5 cm dikke planken van 4 mtr lang, verplaatst en omgestapeld, zodat er leuke zitjes waren ontstaan, er was feestverlichting, eten en drank, en de keuken en kamer waren ingericht als gaarkeuken/garderobe/kinderdump, het ging een knal-fuif worden tot diep in de nacht.
Op 17-10-2008 was het inderdaad 10 graden boven nul, het was windstil, maar het was ook ZWAAR BEWOLKT, EN HET REGENDE.

's Morgens in alle vroegte mijn nieuw gekochte pak aan, zij in haar nieuwe blauwe deel, in de auto, mijn nogal bejaarde witte Benz, naar het Paleis.
Binnen is het dan meteen omkleden, want trouwen doe je daar INCLUSIEF, dat betekent:
Inclusief traditionele Mongoolse kostuums voor hem en voor haar, met hoedje en laarzen,
Inclusief Fotograaf en fotoo's achteraf
Inclusief Videograaf en DVD-tje achteraf
Inclusief het nodige ceremoniële eten en drank,
Inclusief ambtenaar en sjamaan
Inclusief zo'n beeldje van het trouw-paar-voor-op-de-motorkap.

Omdat het voor de meeste mensen natuurlijk de eerste keer is, wordt er tijdens het omkleden uitgelegd wat er zoal staat te gebeuren, handig, behalve dat het nogal veel is, en Bolora moeite had om het allemaal te vatten, EN het ook nog te vertalen voor mij.
Enigszins onvoorbereid stiefelden wij de ceremoniële trap op, in te grote laarzen met te kleine hoedjes op ons kop.
In de grote zaal met het enige glas-in-lood wat ik ooit in MNG gezien heb, sta je daar, in het midden, voor die grote tafel.
De zaal vult zich ter rechterzijde met een keur aan neuzen, brillen en buiken van het geslacht Balchindorj, terwijl aan de linkerzijde de leegte strategisch verdeeld wordt door mijn vier (!) 'verwanten'.
De ambtenares klikt op de laptop die ze voor zich op tafel heeft staan, en de muziek stopt.
Ze leest voor, brudiebra die bla die bru jalla, en wij knikten.
En ze leest nog wat, en klikt weer eens, en er is muziek, wij staan te klooien met de ringen (echte gouden dit keer!), en de getuigen doen handtekening, en we krijgen nog een strenge lezing over de plichten en rechten en alles.
En dan moeten we zoenen, dat gaat wel goed.
En dan klikt ze weer op d'r laptop en dan komt dat muziekje 'daar komt de bruid' van Wagner, uit de Lohengrin, je weet wel.
(hoeveel lezers van FiM zijn er eigenlijk getrouwd?)
En dan komen al die lui van links en rechts met bloemen aanzetten, tot we geen handen meer over hebben om aan te pakken, en zo lopen we de zaal uit.
We worden in een zij-zaal gedirigeerd, het is nog niet voorbij, niet op zijn Mongools in ieder geval.
Daar zit een twee-m/v strijkje, en er is een lange tafel, met heel veel lege glaasjes, en aan het hoofd staat een prachtig aangeklede dame, de chef-trouw-sjamaan.
Ze haalt ons naar zich toe, het strijkje speelt, en alle gasten verdelen zich zo goed en kwaad als het gaat langs de beide zijden van de lange tafel.
Ze houdt een fraaie toespraak, en geeft ons een vette kom Airak, die we samen moet en legen.
Dan krijg Bolora 1 lucifer, om daarmee het ceremoniële vuurtje aan te steken dat ons huwelijk warm moet houden, wat uitstekend lukt, want het is helemaal opgebouwd uit lucifers!
Dan wordt er een fles wodka open geschroefd, de dop achteloos over de schouder geworpen, en gieten maar. En nog één, en nog één, tot de hele familie is voorzien.
Met een ferme toast, en nog één, en een paar korte toespraken, is het voorbij. Strijkje speelt nog een riedeltje.
We strompelen de zaal uit, torsen onze bloemen, het trouw-boekje, een oorkonde, een nep-kristallen stoepa-met inscriptie, en nog veel meer, naar de eerste tree van de trap naar benee.
Nu blijkt waarom die trap zo monumentaal is, het is DE plek om met je hele (schoon-) familie op de foto te gaan.
Steeds een treetje naar beneden, en meer familie er bij, steeds kouder worden de ooms en tantes, de neefjes en nichtjes, en weer een foto, en nog één.
We mogen ons gaan omkleden, benden, de kostuum blijven daar hangen voor de volgende trouw-partij, die reeds de hal vult.
Pak weer aan, even zonder al die familie, pfff.
Buiten wil ik in mijn vertrouwde Benz stappen, maar er zitten geen lege blikjes aan, en geen slingers!
Nee, we worden gereden, door een neef die een hele dikke Jeep heeft, die ouwe Benz van mij is te min.
Beeldje staat reeds pontificaal op de motorkap gesnoerd.
Ook goed.
Daar gaat de stoet, naar het plein. (d'r is maar 1 echt plein in Ulaan Baatar, Het Plein)
Parkeren met zo'n trouw-beeldje op de neus is heel gemakkelijk, je stopt op de rijbaan, en stapt allemaal gewoon uit!
In stoet lopen we naar het Ghengis-monument, met het strenge rode koord er om heen.
Maar dan gebeurt er iets wat ik niet had verwacht:
Van boven komt een soldaat-in-gala-uniform naar beneden, haakt elegant het koord los, en nodigt ons uit om naar boven te gaan, naar het heilige der heiligsten!.
Een privilege dat je alleen als pasgetrouwde mag genieten, het mooiste uitzicht over het plein.
Het is al te gauw voorbij, en beneden wacht de familie, het is koud, het miezert.
Nog één foto, en wegwezen weer, naar de andere god hier, Migid Janraisig, de grote Buddha van Gandan, bij ons thuis om de hoek.
Daar doen we wat we altijd doen, lopen een rondje om het beeld binnen, geven alle gebeds-molens een zwaai, als ze het tenminste doen.
Een Franse TV-ploeg is er bezig met een documentaire over het Levend-Buddhisme in Mongolië, die nemen ons meteen even mee als side-story.
Buiten gekomen staan we daar, getrouwd, op de heilige heuvel waar we voor het eerst gezoend hebben, IN DE ZON!
Hoewel het de hele dag bewolkt was en miezerde, toen we daar bij Buddha waren geweest en naar buiten kwamen, WAS ER ZON.
Als je de fotoo's van die dag terug kijkt is het onbegrijpelijk, ongelofelijk,. maar toch was het waar, ZON.
We zijn getrouwd en wel naar beneden gewandeld, naar huis, waar de ger lekker warm was, allerlei oudjes zich al hadden genesteld op bankjes en krukjes, geleend van diverse lagere scholen.
Nichten Amaka en Ulanaa deden hetzelfde dansje in het midden dat ze ook na Aena's begrafenis hadden gedaan, dus iedereen die zat werd op en top bediend.
Wij bruidspaar zaten natuurlijk middenachter, achter een tafel met eten en drank waar je een weeshuis heel blij mee zou kunnen maken.
En toen begonnen ze met kadootjes te geven, eerst een beetje klein, maar allengs ook groter, een dvd-speler, een Microwave, een nieuwe TV, kook-dingen, glaswerk, het ging maar door, alsof we niet al een heel huishouden hadden.
Allemaal hadden ze wat, van klein tot krom.
Er zaten zo' 40 m/v in een kring binnen, wat nogal krap was, maar het ging, maar ook moest ik 40 kadootjes zien te bergen, wat nogal een gedoe was.
De mensen bleven ook binnen natuurlijk, want vanwege de druilerige drup-regen buiten was van ons plan-tuinfeest weinig over.
Naast mij zat oom-Sukhe, die met een hele rits medailles op zijn borst natuurlijk heel interessant kon vertellen over zijn oorlogs-daden en wat niet al meer zij.
Zo had hij geheel persoonlijk het boks-wezen ingevoerd in Mongolie, wat op de laatste Olympische spelen tot een medaille had geleid! En hij was ook drie jaar achtereen 'Beste Chauffeur van Mongolie' geweest, kijk, zo krijg je het rijtje wel vol.
Heel aardig, helaas alleen was alles in het Mongools, en voor iedere medaille moest er een vol glas geofferd worden.
Steeds zwaarder leunt oom-Sukhe op de vernieuwde kracht die ik in de familie-Balchindorj heb ingebracht, tot in Bolora bijna platdruk.
Dan grijpt zijn kleindochter (Miss Mongolia 2007!!) in, in perfect Engels: 'sorry for my grandfather, I think he has had enough', en hij wordt door twee boks-neven naar buiten gedragen, naar een taxi.
(inmiddels is hij trouwens aan zijn allerlaatste glas bezig, het glas dat nooit leeg raakt)
De gasten druppelen langzaam weg, terwijl de regen onverdroten naar beneden komt, en ons fraaie zit-en-drink-buiten-in-de-avondzon-plan helemaal nutteloos staat te verzuipen.
Om zeven uur zijn er nog drie goeie vrienden van Bolora over, de afwas is gedaan, het huis aan kant, ik lig in verfrommeld pak in bed, en zij neemt er nog ééntje, met haar vrienden, in de ger, de laatste...
Daar zullen we het later nog wel eens over hebben, over dat drinken met die vrienden van haar.

Maar de volgende dag is het weer onbewolkt, de zon schijnt, het is fris en nieuw, MONGOLIA!

Tot zover het trouwen, dan ff kort over ECHT BUSINESS en ECHT WEG UIT EUROPA:

Door het ontruimen van de laatste Nooitmeerhaast-werkplaats Baarle-Nassau is er (misschien voorlopig) geen werk-en woon-plek meer in NL, dus is mijn werk voor NMH in Nederland ook een beetje voorbij.
Het werd toch al steeds moeilijker om Mongolie en interessante festivals en zo in NL te combineren, je kan niet heen-en-weer blijven vliegen.
Dus hebben we, Maarten en ik, besloten NMH langzaam op te splitsen in levensvatbare delen:
De verhuur-divisie met al de tenten en bus en tapijtjes en aanhangers en matrassen en vuurschalen en wat er nog meer bij hoort is overgedragen aan Michiel Slee, die dat vanuit Deventer voortzet, tot tevredenheid van de klanten.
De verkoop-divisie werd overgenomen door Nico Kalkhoven, die het inmiddels alweer overgedragen heeft aan Harm Koopmans-Woudhuizen, die dat vanuit Zutphen runt.
Samen delen ze een opslag/loods in Bussloo, met een rudimentaire werkplaats.
Maarten is een jaar of nog wat langer uitwaaien met in een camper ergens in Europa.

Daardoor is Euro-Yurts mijn enige kindje, en meteen ook mijn enige vorm van inkomen.
(Ok, en ons internet-cafeetje, in het oude eethuisje van Miss B.)
Dus doe ik een beetje aan reclame, aan werving, aan groei.
Werd ook wel tijd, na al die jaren aleen maar met de wind mee.
We betalen hier belasting, we doen aan verzekering, we hebben arbeids-contracten, het lijkt wel ECHT BUSINESS.
Inmiddels hebben we van hier in Mongolia uit drie nieuwe yurt-klanten gescoord, in Italie, Israel, en Engeland, die allen hopelijk leiden tot een langdurige relatie, uiteraard.
Raar genoeg weten mensen mij te vinden, hier, dat is wel mooi natuurlijk.

Dit alles betekent dat ik ook ECHT WEG ben uit NL.
Ik heb nog een koffer met zomerkleding bij broer Thijs in Breda, en een auto met wat bagage d'r in in Bussloo, in de loods. (en wat voor auto, daarover later meer!!!)
De rest van mijn bezittingen, kindertekeningen, gitaar, schepen-in-flessen-werkplaats, fotoboeken, alles is verscheept naar Ulaan Baatar, en ook aangekomen.
Nou, als zelfs de asbak hier is, die ik op de lagere school nog gekleid heb voor mijn vader, dan ben ik wel ECHT WEG uit NL!.

En laten we het daar maar even bij laten, deze keer, voor jullie lezers én mij, als schrijver dezes

Froit
2011-01-30
UlaanBaatar
Mongolia,
-22

PS:
volgende keer, onder voorbehoud:
-World meeting of Yurt-makers,
-IJs, sneeuw, straten en auto's III
-Belevenissen in Venetie
-die auto in Bussloo?
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
hallo hallo, daar ben ik weer, met nummer 43 dit keer.

vorige keer had ik beloofd,

-World meeting of Yurt-makers,
-IJs, sneeuw, straten en auto's III
-Belevenissen in Venetie
-die auto in Bussloo?

Maar dat was nog voor mijn hard-disk-crash, en Mubarak was nog gewoon de baas in Egypte.
Dankzij de back-up die ik diezelfde dag gemaakt had was ik binnen 48 uur weer up and running, maar nou net die FiM-in-aanleg was ik kwijt.
Ik had al een aardig stukkie over ijs, sneeuw en auto's opgetiept, maar dat is dus wech.
Moet je maar geen Russische schakelaar op je laptop laten vallen, precies daar waar de harde schijf zit.
Kostte me een dag en 75 euro en toen was ik meteen van 250 naar 500 Gb, Halleluja, nooit geen reden meer om foto's te compressen of zo.
Ik heb niet zo'n zin om het nog eens te doen, maar vooruit, in het kort dan.
Ging eigenlijk over dat er op bepaalde plekken in de stad ijs BIJKOMT terwijl het niet regent, ijzelt of sneeuwt.
Vooral, eigenlijk alleen, op stukken weg die redelijk steil omhoog lopen, en dan nog vooral net ná een kruising/stoplicht, ongeveer de meest onhandige plek.
Ik had een heel grappige verhandeling met bij-rol voor mr. Pengel, mijn scheikunde-leraar, het kwam in het kort hier op neer:
in de uitlaat van een auto verzamelt zich langzaamaan water, tenminste, als het zo koud is als hier.
Dat is niks raars, dat is gecondenseerd waterdamp, wat weer een product is van de verbranding van benzine.
(CnHn + O2 = CO2 + H2O + E)
In andere landen condenseert die waterdamp niet, en komt dan onzichtbaar uit de uitlaat.
Hier niet dus, want en daarom: het is bizar koud soms, en vanwege die kou staan de meeste auto's een beetje 'rijk' afgesteld, maw, het mengsel benzine/lucht, optimaal 1 op 16, staat laten we zeggen op 1 op 14 benzine/lucht.
Dat zijn dan grammen waar we het over hebben, in lucht zit maar 18% zuurstof, en in benzine zit ongelofelijk veel energie opgeslagen.
En ook al omdat het koud is staat bij de meeste auto's het stationair een beetje hoger afgesteld, vanwege de koude start zeg maar.
Nou, en dan een stoplicht, en een heuvel:
Auto staat stil, motor loopt stationair, uitlaat koelt af, want er wordt minder warm gas door geperst, dus, waterdamp wordt water!
Nou zitten er in zo'n uitlaat altijd wat bochten en potten, dus dat water loopt er niet zomaar uit, dat hoopt zich op op lage plekjes.
Vooral als je stilstaat dus.
Als je dan een helling oprijdt, dan klotst het er dus uit.
En dan krijg je, dat er op het opgaande stuk weg vlak ná een stoplicht dus geheid een laagje ijs licht, heel erg handig, niet als de weg na een stoplicht naar beneden loopt.
Wij rijden uit zuinigheid (de ger-business is nou ook weer niet zo lucratief) op zomerbanden, en dat merk je dan wel.
Zoefzoef gaat dan de achterkant van de auto, dan weet je, glad.
Gelukkig hoef je op zo'n stuk nooit te remmen; moet je daar wel remmen, dan zit je blijkbaar op de verkeerde weghelft!
Maar vaak zie je dus op die stukjes weg auto's (vooral die met voorwiel-aandrijving) eindeloos proberen omhoog te komen, net zoals op de zeephelling van Spel-Zonder-Grenzen.
Heel grappig als ze dan weer terugglijden en achteruit tegen een ander aanbotsen.
Laatst kwamen we op zo'n stukje de eerste strooi-wagen tegen die ik hier gezien heb:
Gewoon, een blauwe kiepauto, met zo'n laadbak.
Die laadbak vol met zout, drie jongens met scheppen er op, en strooien maar!
Mongolie heeft vorige winter drie echte strooi-wagens van Zuid-Korea kado gehad, maar die verbruiken zoveel zout, dat het dan na twee dagen op zou zijn…
Dus strooien ze maar niet, alleen op die omhoog-lopende stukjes dan.
Dankzij die zomerbanden zijn we op eerste nieuwjaarsdag ook nog met vier blokkerende wielen tegen een voorligger aan-gegleden, kan gebeuren, tientje betaald voor kras op bumpert, gelukkig nieuwjaar nog!
Tweede nieuwjaarsdag ook al vanwege die zomerbanden een beetje zijdelings tegen een tegenligger op een steil stukje aangeglipt, beetje kras en deuk, maar helling-op heeft natuurlijk voorrang, dus dat koste niets, en gelukkig nieuwjaar nog.
Derde nieuwjaarsdag keek ik eens naar mijn ouwe trouwe Benz, tja, we moeten snel één koplamp, een voor-bumper, en een achterlicht gaan zoeken.
Dat ik beide keren niet helemaal nuchter was, en dus ook nog op zomerbanden reed, betekent dat je altijd drie-dubbel schuldig bent.
Tot zover even ijs, sneeuw en kou.
En dan hebben we zijdelings ook nog nieuwjaar, met al zijn bizarre gebruiken gehad.
Even voor de statistiek dan: we hebben in drie dagen 14 familie-bezoeken gedaan, wat ook minimaal 14 glaasjes Wodka betekent.

Nog wat over nieuwjaar, details, maar leuk:
Wij vroeg op, naar de eerste zonsopgang van het jaar.
In de kou de deur uit, naar Taskani-Ovoo.
De hele heuvel massief volgepakt met geparkeerde auto's, stationair draaiend.
Beneden regelt Politie de toestroom, met fluitje.
Veel volk op de been, veel meer dan vroeger.
Drie rondjes om de stenen-berg, schuifel-schuifel, en dan ff wachten.
Iets later dan verwacht, vanwege de smog, komt de zon op, achter de flats, met op het dak een reclame van Electrolux.
Dus dan weet je wat je het komende jaar kan verwachten: Smog, hoogbouw, parkeer- en verkeers-problemen, veel volk, en alleen elektrisch licht.

We gaan even het lijstje langs, World-meeting of Yurt-Makers, dat klinkt spannend, wat was dat ook al weer?
Nou, 2009, gossie, alweer een tijdje gelden, toen had iemand op internet dat uitgeroepen, WMYM, en dat zou in Frankrijk zijn, bij genoeg interesse.
Twee grote namen hadden al toegezegd, Bill Coperthwaite, en Peter A. Andrews, als je iets van yurts weet ken je die namen, en als niet, Google zelf maar.
Dus ik meldt ons aan, als zijnde de Mongoolse Vertegenwoordiging.
We moesten toch nog een huwelijksreis, de wittebroodsweken waren reeds lange verstreken, dus dat viel mooi te combineren.
Maar dat gaat zomaar niet, met alleen maar van die blikken achter de auto kom je d'r niet in, in Fort-Europa.
Mongoolse staatsburgers hebben voor NL, en voor de Schengen-landen een visum nodig, getrouwd of niet.
Er is hier geen NL-ambassade, maar wel een Duitse, en een Franse, een Spaanse, en nog zo wat.
Dus vroegen we voor Bolora een visum aan bij de Duitse ambassade hier, want die doet de visa voor alle Schengen-landen, zo hebben de Europese landen het werk een beetje verdeeld.
Voor die aanvraag moet je een uitnodiging hebben, van een financiëel welgesteld burger uit een Schengen-land, maar aangezien ik financieel niks waard ben in NL, heeft mijn broer Thijs die dan opgestuurd.
Moest ook nog een bewijs bij dat hij mijn broer is, interessant is dat, hoe bewijs je dat?
Twee geboorte-bewijzen naast mekaar leggen, dat werkt.
Maar die Duitsers hier zijn ook niet gek, die kunnen geen Nederlands lezen zeggen ze, dus die Duitser zegt dan na drie dagen 'NEIN', en dat was te voorzien.
Bovendien moet je voor de AANVRAAG al 50 euro betalen, ongeacht het resultaat, maar omdat we getrouwd zijn kregen we dat dan weer terug, dat viel mee.
Met dat Duitse 'NEIN' op een brieffie kan je dan bij de Nederlandse ambassade die verantwoordelijk is voor Mongolië, die in Beijing, opnieuw een visum aanvragen.
Zonder Duits NEIN-Zettel kan dat weer niet, want dan is er geen reden om het niet in het land waar je woont te doen..?(?)
Als je netjes een afspraak maakt via internet, en je neemt weer die uitnodiging mee, en vlieg-tickets in en uit, dan is er gerede kans dat je als Mongoolse staatsburger een visum krijgt, zeggen ze.
Wij naar Beijing, NEIN-Zettel in broekzak, waarbij ik dan ook nog een Chinees visum moest aanvragen, want als Europeaan kom je daar zomaar niet binnen, wat een gedoe.
Anyway, Bolora had een EU-visum, wij blij.
Na de aanvraag zijn we ook nog even door-getreind naar Shanghai, dochter in natuurlijke omgeving bewonderd, vriendje gezien, foto gemaakt, pootje gebaaid in de Pacific, en weer terug.
Hoogst interessant, 18 miljoen mensen op een kluitje, maar doet U mij maar de rust van Mongolië.
We hebben ook nog van de gelegenheid gebruik gemaakt om lekker vet in te kopen in Beijing, machines, materiaal en gereedschappen.
Dan is China weer wel heel leuk.
Dat was alles bij elkaar 1 week uit en thuis.

Anyway, wij naar NL, in Mei, basis inrichten in Baarle-Nassau, en na het Bigheart-kamp door naar La Douce, Gorges du Ardèche.
Auto van Maarten geleend, tentje op aanhanger er achter, want als we naar een yurt-meeting gaan nemen we natuurlijk een yurt mee, toch?
We hadden ook met de Burton kunnen gaan, maar met een aanhanger erachter waren we waarschijnlijk een week te laat aangekomen, daar.
(wat een Burton is, daar hoort U nog over)
Tuf-tuf eerst een tussenstop in België, bij broer Dick en vrouw Paola, huis kijken, foto maken, spaghetti eten, en dan de volgende dag huppa in één klap naar ergens voorbij Lyon.
We hadden bij Dick het door mij als allereerst ontworpen tentje geleend, een ruime twee-stokker, dus we sliepen die dag op een camping aan de ruisende rivier, knus, moe, romantisch.
Voor Bolora was het de eerste kennismaking met de Europese camping, met toiletten, douches, restaurantje, barretje.
En betalen, 24 euro, voor zijn tweeën; WOOOT? da's een half maansalaris!!
De volgende dag door, de bergen in, langs die Gorge, zeer fraai.
Weliswaar met aanhanger d'r achter niet zo sportief, maar toch.
Aanbevelenswaardig als je niet naar de Gorges du Verdon wilt doorrijden.
Na een beetje zoeken de camping gevonden waar de meeting zou zijn, een Hollander die daar met jaren van noeste arbeid een Paradijs heeft geschapen, als je tenminste van yurts en bossen houdt.
We waren de eersten, ook omdat we een dag voor het officiële begin waren aangereisd.
Bill en Peter en zijn vrouw Mugul waren er al, en natuurlijk ook de jongelui die het organiseerden, een reizend stel dat overal klussen aanneemt.
Liefst iets met hout en naaimachines, nou, die hadden daar de hele winter die camping opgeknapt.
En dat idee gekregen, een World-Meeting van Yurt-Makers.
Nou wonen de meeste yurt-makers natuurlijk hier, in Mongolalia, maar die hebben niet zo'n behoefte aan meetings op een camping in Frankrijk.
Maar er zijn ook een hoop luitjes in Europa, Engeland, en USA die er mee bezig zijn, en die veelal nogal eenzaam het wiel opnieuw proberen uit te vinden, voor die lui was het vooral gedacht.
Er waren behalve wij en die eerder gemelde luitjes, Bill en Peter, ook bouwers uit GB, CH, NL, B, USA en Hawaii, als ik er eentje vergeet, vergeef mij. Een gezellig groepje van twintig of zo.
Bill en Peter zijn zo'n beetje samen het lopende Yurt-geweten van de wereld; Bill heeft sinds 1960 de yurt in Amerika op de kaart gezet, en een revolutie ontketend in het denken over constructie, en Peter heeft ook al sinds die tijd door Klein-en centraal-Azië gereisd, met Mugul, en alles opgeschreven en getekend wat er over yurts te weten viel/valt.
Peter is Professor, houdt zich alleen bezig met kennis, en Bill is Guru, Hand-Made-Living is zijn devies.
En onder de andere deelnemers waren er diverse interesses:
Een ex-Amerikaan die nu in CH probeert helemaal zonder (geheime) chemische bestanddelen te leven,
Yurts-of-Hawaii legde de nadruk op alles om het yurt-leven, want zij levert de yurt alleen, op platforms en met toilet en zo, ze maakt ze niet,
Twee Britse bouwers die vooral op de hand-made-eco-local-toer zijn,
Een Zwitser die al jaren alles over yurts op 1 website verzamelt, en zelf in een stro-geïsoleerde yurt woont.
Nancy was uit NL over met haar zelf-gemaakt 4-meter-Kirgiz, petje-af voor doorzettingsvermogen en ook voor dat tentje zelf.
Peter-ger was er uit Belgie, die is lekker met energie inde ger bezig.
En er was een film-ploeg die een doch maakte over de nieuwe nomaden in Europa.
Drie dagen hebben we aan mekaar gesnuffeld, lezinkjes gehouden, elkaars websites, fotoboeken en gers bekeken, en zo.
Bill heeft ons aangestoken met zijn bezige-handen-idee en we hebben samen een triplex-yurtje gemaakt voor op die camping.
Het eten was grotendeels macro-bio, maar dan wel met everzwijn.
Bolora kookte vlees voor mij.
Maandagmorgen hebben we ons gerretje platgegooid en zijn vrij haastig weer naar het Noorden gereden, want er zat een container gers aan te komen in Nederland.
Maar niet zo haastig dat we niet een nachtje in Parijs hebben ge-tent, op de camping Bois-de-Boulogne, nog duurder dan 24 euro.
De volgende dag een simpel rondje-Parijs gedaan, Champs-Elyzée (parfummetje gekocht), Louvre (Dicht op Dinsdag), NotreDame (imposant), Pont-Neuf (naaah), en toen ging het miezeren en nog dezelfde nacht waren we terug in Baarle, onze thuisbasis in NL.

Tot zover de World-Meeting of Yurt-Masters.
Wat beklijft is voor mij een fascinatie met de gers van Ghengis/1200 AD, hoe die lui toen hun gers hadden georganiseerd.
Volgens Professor Peter waren dat namelijk geen opbouw-bare gers, maar meer een soort grote manden-op-zijn kop, bekleed met vilt, die op karren vervoerd werden, en voor de nacht er af getild moesten worden. Die kon je dus niet uit elkaar halen.
Het is even een omschakeling, maar er is bewijs genoeg.
'Guillaume de RuysBroecke', oftewel Willem van Ruisbroek, die in 1260 of zo in Mongolie was, die schreef; 'zij zetten hun tenten neer', kijk, dat krijgt dan een heel andere betekenis.
En er zijn meer vermeldingen, en bovendien een heleboel gravures en plaatjes die dat idee steunen.
Omdat ze maar een kleine 4-meter doorsnee waren, was dat geen enkel probleem, ze wogen misschien maar 80 kilo!
Die karren waren niet meer dan ladders op 2 grote wielen, een vloer zat er niet in, alleen een paar sporen; die tent/mand viel over de wielen heen;
spullen en interieur werden op aparte karren vervoerd, en die trek-beesten werden gewoon aan de eerste kar geknoopt.
Zo kon 1 vrouw een heel huishouden besturen, en alleen voor de opbouw/afbouw had ze even hulp nodig.
Dat scheelt natuurlijk enorm in de tijd om kamp te maken, en op te breken, ipv een uur hebben we het over een minuten-kwestie.
De mannen woonden sowieso niet in een tent, ze woonden op hun paard, in hun uitrusting.
Gek genoeg is er in het Mongolië van nu helemaal niks hierover bekend, het is ook een beetje minne gedachte dat de grote Dzjenghis eigenlijk in een klein kudt-tentje woonde…
Nu droom ik ervan om hier in UB met zo'n ger-op-een-kar de stad door te tuffen, en op het plein even kamp te smaken.

En wat ook beklijfd, is een door Bill Coperthwaite gesneden ruw-houten thee-lepeltje.
De tweede World-Meeting of Yurt-Makers was afgelopen Januari, op Hawaii, niks meer van gehoord.

Nounou, dat was me wat, even een meeting.

Voor het derde topic van FiM zal ik proberen het kort te houden:
Na jaren in een dikke Benz-Ambulance te hebben gereden in NL, heb ik mijn laatste auto gekocht: een Burton.
Ik vond het te gek worden, bijna 2000 kg Duits staal om mij, en een laptop te verplaatsen, samen 90 kilo.
Toen ik nog regelmatig tenten versleepte was het nog verdedigbaar, maar dat wordt inmiddels door Michiel gedaan.
En, ik ben natuurlijk nog maar zelden in NL, dus dan staat het maar te roesten, dat Duitse staal.
Ik zocht al een tijdje naar iets anders, en in 2008 viel het muntje: Burton!
Wat is een Burton zegt U misschien?
Een Burton ziet er uit als een kleine sportwagen, twee-zits-cabrio-met-kofferbakje, maar is technisch gezien gewoon een lelijke eend, alleen dan iets mooier, flitsender.
Burton's worden door een klein bedrijfje in Zutphen gemaakt, de meeste worden als bouwpakket verkocht.
Ritsel een oude eend, sloop de koets er af, vervang alles wat rot is, eventueel zelfs het chassis, en zet er zo'n plastic carrosserie op.
De mijne is door een enthousiasteling begonnen, maar half-af in de uitverkoop gedaan.
Min of meer voor kostprijs heb ik een klein zuinig autootje, met gloednieuw chassis, kekke open sport-carrosserie, waar je zelf ook nog een hoop aan mag en kan klooien.
Het is een heel kale auto, net een blanco vel A4.
Je kan (en moet) met die carrosserie als basis nog alle kanten op: er is keus uit daken, spatborden, voorruiten, stoelen, klokkies, geluidsisolatie, enzovoort.
Voor diegenen die mij pas sinds het yurt-tijdperk kennen: voordat ik Benz reed, reed ik qua auto altijd eend/2CV, een stuk of tien heb ik er versleten; met ogen dicht de kleppen stellen, motorblok wisselen in twee uur, 'even op zijn kant' om een lekke band te wisselen als je geen krik hebt, dat soort dingen, de techniek in de Burton is als mijn broekzak, bekend.
602 cc motor, twee-cylinder luchtgekoeld, 32 pk, 4-bak, eigenlijk is het meer een luxe motorfiets dan een lichte auto.
Nogal lawaaiig, maar wel lekker open, en als het regent in drie minuten dakje dicht, dankzij de hete-lucht verwarming is hij warmer te stoken dan de eend, die natuurlijk veel groter was.
En omdat hij nog maar 425 kilo weegt, ipv 750 als eend, ligt hij als een plank op de weg, bochten en rotondes bestaan niet meer, en hij tuft na enig geduld wel dik 120, voor 1 op 17. Dat verbruik moet nog naar beneden, daar wordt aan gewerkt.
Enne, niet onbelangrijk voor een auto die ik maar sporadisch gebruik, belastingvrij want 25 jaar oud, en van polyester, dus roest niet!.
Vandaar dat ik zeg, mijn laatste auto, die Burton gaat mij overleven, easy!
Nu wordt de maximum-snelheid opgevoerd tot 130, ik ga Den Haag aanklagen geloof ik.
(sommigen zeggen dat ik mijn midlife-crisis wat laat heb gekregen, dat ik op mijn 51-ste nog een open sportwagen wil hebben, so wat!!)

En daarmee laten we Froit-in-Mongolie-43 aflopen, volgende keer meer!

Venetië houden jullie te goed, en ook de ontwikkelingen van Euro-Yurts in Mongolie, en een 13-meter-yurt, en nog meer.

Stay tuned, tot tot!

Froit
UlaanBaatar,
Mongolia.
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
hallo hallo, daar ben ik weer, met nummer 44 dit keer.

vorige keer had ik beloofd,

Venetië
de ontwikkelingen van Euro-Yurts in Mongolie,
en een 13-meter-yurt, en nog meer.
Maar we gaan gewoon beginnen, dan zien we wel waar het saai wordt.

We beginnen met een beetje actualiteit, in plaats van al die ouwe koeien.
Daarvoor maken we eerst even een lokaal Aziatisch uitstapje naar Japan.
Sumo, weet U wel?
Twee overgewichtige baby's die elkaar uit de box proberen te werken.
In Japan.
In een ronde box met een heel laag randje.
Daar zijn ze heel fier mee, daar in Nippon, met hun Sumo.
Net als Hollanders met voetbal, als we een beetje winnen tenminste.

Die Sumo is een wereld op zich, met kleinere en grotere competities, Basho's geheten.
De eind-competitie bestaat uit drie grote Basho's per jaar, grote toernooien waar alle top-dikkerds aan de beurt komen.
Duurt een paar dagen, steeds, met eindeloos veel partijtjes dikkerds die beentje gelicht worden of anderzijds een tuimeling maken.
Mega-manifestaties, in enorme stadions met absurd dure plaatskaartjes, live op TV, en herhalingen, dagen lang.

D'r wordt lekker gewed, zowel openlijk als klandestien, uiteraard.
En het is vooral die klandestiene kant die momenteel even in het nieuws is:
Het probleem is een beetje dat van de Sumo-boys niet alleen winnen verwacht wordt, maar ook perfect voorbeeld-gedrag in en buiten de ring.
Iets met eer en traditie en zo, zijn ze dol op in Japen.
Vorig jaar werd er ééntje een jaar geschorst omdat ie een uitsmijter van een nachtclub had weggegooid als een prop papier.
Niet vanwege dat weggooien werd hij geschorst, dat kan je verwachten, maar voor het feit dat hij in een nachtclub gesignaleerd was!

Voor dat ze beginnen met duwen en trekken doen ze wat rek-en strek-oefeningen, buigen beleefd naar allerlei hotemetoten, slaan zich nog eens op de dijen, en zwaaien een handje zout op de grond, allemaal met oer-oude Japanse spirituele betekenissen, zeggen ze.
De winnaar krijgt ceremonieel een stapeltje bankbiljetten aangeboden, die hij pas aanneemt nadat hij de kwade geesten er af geveegd heeft.
Dat geld is niet voor hem, het is voor de school.
Al die jongetjes horen bij één of andere Sumo-school, wat een soort kloosters vol mie-slurpende mega-monniken zijn, waar leerlingen (vanaf 6 jaar) eerst drie jaar moeten leren vloer-vegen, voordat ze door kunnen stromen naar de cursus 'Miso-Soep Opdienen'.
De meeste van die Sumo-scholen zijn ouder dan de oudste Japanner zich kan herinneren, en worden zeer strak gerund, met eet-schema's, allerlei fantastische rangen, standen, titels, orden en decoraties en zo.
Die scholen zijn ook een mooie kweekvijver voor bodyguards en uitsmijters, precies het soort volk wat de Yakuza's nodig hebben om te overleven.
Yakuza's?
Yakuza's zijn ook al zo'n oeroud Japanse traditie, in Italie heet dat Maffia of Cosa Nostra, in NL heet dat 'vastgoed'.
Groepen heren, strak geleid, sommigen vrij groot, die het voordeur-achterdeur-principe van de coffeeshop tot in de puntjes beheersen:
de grote bazen zitten vooraan bij de Basho's, echtgenotes aan de arm, mooie meiskes met een overdaad aan glimmers een rij naar achter.
En ondertussen betaalt iedere krantenjongen en schoenpoetser daar aan mee, of ie wil of niet, zeg maar.
Zonder de yakuza's had Japan nooit zo op kunnen klimmen na de verwoesting als ze deed; Old-Boys netwerken werken nou eenmaal prima, tot op zekere hoogte.
Ook in NL is er na de oorlog heel vaak handje-klap nodig geweest om dingen gedaan te krijgen.
Anyway, die yakuza's beheersen dus ook het gokken om het Sumo-gedoe heen, zowel de officiële door de staat gesanctioneerde Lotto's, als de veel lucratievere onderhandse weddenschappen, waar geen limiet aan inleg is natuurlijk.
Alhoewel er vrijwel niemand in de rest van wereld echt geïnteresseerd is in dat pootje-lichten in Japan, is er langzamerhand wel een soort internationalisering aan de gang bij de spelers zelf: er vechten Russen mee, Oekraïners, een paar Samoanen, een verloren Aussie, en sinds 1990 ook een aantal Mongolen.
Die doen dus ook allemaal dat pasta-dieet, in zo'n koolhydraten-klooster, en dragen ook die potsierlijke zijden luiers, en van die knoopjes in het haar.
Ze hurken op hun tenen, smijten met zout, en zwaaien hun armen als molenwieken, tot hun handen stofwolkend op elkaar klappen, en doen die typische 1-been-in-de-lucht-strek.
Mongolen weten wel van pootje-lichten, want ze hebben hier de natuurlijk de Nationale Sport Boekh, vrij gras-worstelen, zonder mat of begrenzing, niet in de ruimte, en ook niet in de tijd.
Hier kunnen echt goeie omgooiers heel wat verdienen, maar het blijft natuurlijk beperkt tot Tugriks.
Wil je meer, dan moet je over de grens gaan zoeken.
Er dus al een tijdje een opkomst van grote Mongolen aan de gang daar in Japan, zo succesvol dat de opper-michelin-mannetjes de laatste acht jaar allemaal Mongool zijn, een stuk of drie-vier in successie.
Mongolen hier kunnen een winnaar wel waarderen, dus die lui worden hier op handen gedragen, en bejubeld en zo.
Ze staan ook bol van de centen, want het is blijkbaar een lucratieve sport, dat Sumo.
Ze openen auto-showrooms, scholen, bordelen, etc., als je betaalt natuurlijk.
Alles dikke pret.
Maar nu, afgelopen maand:
Via een Japanse klokkenluider is er een groot omkoop-schandaal naar buiten gekomen, het schijnt dat DE GEHELE NATIONALE TOP wedstrijden heeft verkocht, gewonnen posities heeft weggegeven, verkeerde pootjes gelicht, van alles.
Het kwam naar buiten door een verloren/gejatte dikmans-telefoon, o-o hoe dom!
De vinder was vooral op zoek naar mistige maîtresses en zo, maar oh lala!!
in de SMS-geschiedenis zouden heel compromitterende berichtjes hebben gezeten, van en naar collega's in de ring, over hoe te beginnen, en dan doe jij hups, en dan zal ik zó vallen, enzovoort. Alles op z'n Japans natuurlijk, hè, met van die moeilijke karakters.
En het bleek om vrijwel de volledige top te gaan, een man of 12 heeft men het over.
Ai ai, oei oei, Tokio was in last.
En ook Ulaan Baatar, want als de gehele top er bij was, dan kan je d'r donder op zeggen dat er ook minimaal een paar landgenoten bij zitten!
Ai ai oei oei, dat was helemaal niet Feng Shoei!
Foto's in autoshowroom vlug van de muur gehaald, scholen om-genaamd, alleen de bordelen zetten de lichtreclames nu ook overdag aan!
De boel is nog in onderzoek, de voorjaars-Basho is afgelast, Japan in rep en roer, en het zal wel.
Anyway, dat was dus erg, maar het was nog niet alles.
Japanners zijn erg trots op hun eigen, en smetten worden niet graag toegegeven, beter is het een buitenstaander als zondebok te vinden.
Vroeger waren dat de joden, of de Chinezen, maar dat mag niet meer.
Nu verscheen er afgelopen week een filmpje op Youtube waar de diplomatieke relaties tussen Mongolie en Japan nog jaren last van zullen hebben:
Wat is er te zien?
Twee grote zware mannen, in Mongoolse kleding, met van die mooie puntige petjes en zo, Mongolen dus, worstelaars waarschijnlijk, Boekh.
Aziaten zien meteen dat het geen Mongolen maar Japanners zijn die Mongolen spelen, maar dat maakt nu even niet uit.
En die twee mannen begroeten elkaar.
Niks aan de hand zegt U?
Ja, maar de manier waarop:
De ene zit op een bankje, de ander staat, en doet zijn jas uit, waaronder een Mongools wortelaars-kostuum, en neemt zijn petje af.
Krijgen we nu een typisch Mongoolse worstelaars-begroeting?
Dan knielt hij, schijnbaar om een zegen of zo in ontvangst te nemen, maar de zittende worstelaar leunt niet naar voren, maar juist achterover.
De knieler bukt, en op dat moment komen de bekende Japanse Porno-Blokjes in beeld, waardoor het gissen wordt naar wat er echt gebeurt.
Hij buigt nog verder voorover, richting het kruis van de zittert, die zijn jas openslaat.
De camera-voering is nogal schokkerig, maar hier wordt toch wel een heel speciale begroeting verbeeld.
Ik versta niks van wat er gezegd wordt, maar het was de hele dag op de Nationale Nieuws-Show:
Japanse belediging van onze Nationale trots: Alle Japanners zeggen: Alle Mongoolse worstelaars zijn HOMO!!!
Lache giere brulle, lijkt wel een beetje op GeertIWilders/GeenStijl in Azie.
President roept ambassadeur op het matje, vuurwerkshow afgelast, de sneeuw vóór en óm de Japanse ambassade wordt niet meer geveegd.
Ze moesten eens zien wat er in Nederland allemaal over bijvoorbeeld de Duitsers gezegd wordt, als het weer voetballe is.
Maar het houdt de mensen wel bezig.

Hoe je van iets kleins toch een heel verhaal kan maken, de lol zit in een klein hoekje, soms.

Als je als Nederlander naar de kerst-markt in Keulen gaat denk je daar niet zo over na, maar wij gaan soms ook naar het buitenland om in te kopen, en daar gaat het volgende stukkie dan weer over:
Naar China, in de winter.

Euro-Yurts, het glanzende internationaal opererende bedrijf waarvan ik Oprichter en Eigenaar ben, maakt en exporteert tenten.
Mooie tenten, al zeggen wij het zelf.
Die tenten zijn van de allerbeste materialen gemaakt, met hyper-moderne machines en top-klasse gereedschap, door hoog-opgeleide vakmensen en stijf gedrilde leerlingen.
Materiaal en machines komen hoofdzakelijk uit Mongolie en uit Europa, maar soms gaan we even naar China om wat dingetjes in te slaan die in Europa niet bestaan, of veelste duur uitpakken.
Ook al vanwege dat in de werkplaats toch ook gedeeltelijk met Chinese machines gewerkt wordt, dus daarvoor moet je Chinese onderdelen hebben.
En gewoon, goedkoop is soms ook belangrijk, toch?
We hadden een heel verlanglijstje opgesteld, lees even mee:
-PVC-doek, van dat stevige hartstikke synthetische zeil waar ook vrachtwagens mee afgedekt worden.
Hier gebruikt men dat de beste kwaliteit buiten-reclame op te printen, en is dus alleen in wit verkrijgbaar.
Wij naaien het aan de onder-rand van ons canvas, zodat dat onderste randje niet te snel verrot, en noemen het dan slik-rand.
Kost eigenlijk geen reet, maar omdat het alleen voor de beste buitenreclames wordt gebruikt betaal je in MNG de hoofdprijs.
-RoestVastStalen/RVS ringen, die zitten aan de deurpost, daar gaan de riemen die om de ger gaan doorheen.
Euro-Yurts is de enige in de wereld de daar konsekwent RVS gebruikt, die laten we in China door een paar slaafjes rond-buigen en dichtlassen.
-machines: accu-schroef-boor 4x, snoer-boor 500W, haakse schuur-schijf 1,2kW, haakse slijper 800W, staande slijpschijf 1kW, staande boorkolom 1,5kW, en een schaaf.
-boortjes, schuurschijven, slijpschijven,afbraam-schijfjes, en messen voor al die machines.
-lijmklemmen 80 x 200 die niet door Mongolen gemold kunnen worden, 50 stuks graag,
-divers kleingoed, en een bestelling voor het fitness-centrum waar we sinds kort heen gaan
-en nog wat spulletjes voor ons internet-cafe.

Ulaan Baatar ligt ongeveer midden in Mongolie, Mongolie is ongeveer 1500 km Noord-Zuid, de zuidgrens van Mongolie ligt (dus) midden in de Gobi.
Die 750 km doe je niet met de auto, d'r is geen weg, nou ja, d'r is een zandweg, snelle chauffeurs doen er 24 uur over.
Alleen zand-fetesjisten en vrachtwagenchauffeurs doen dat dus, en ik bezweer je, dat zijn er een hoop.
De rest gaat met de trein, zeker luxe 'foreign investors', zoals ik.
D'r zijn diverse mogelijkheden qua trein:
-boemel, duurt 14 uur, stopt bij iedere ger, kost een habbekrats, houten banken, stopt aan de Mongoolse kant van de grens in Zaamin Uud.=("straat-einde")
-'express', stopt om de ger, gaat dus iets sneller, kost twee aardappels meer, en stopt ook in Zaamin Uud.
-'international', stopt ook om de ger, maar rijdt door, 7 km, tot ín China, Erlian ('tweede weg'), of Erenhot zoals men in Mongolie zegt, 'Veelkleurige-stad', en kost echt wel meer.
-'international express', stopt nergens, en gaat na Erlian helemaal door naar Beijing.
Sommigen treinen heb je iedere dag ééntje, sommigen maar 1 keer per week.
Één ding hebben ze gemeen, ze rijden allemaal door de nacht, want overdag willen Mongolen helemaal niet in de trein zitten, ze willen inkopen doen, dus die treinen rijden naar China, komt morgens aan, wacht de hele dag op een dood spoortje, en rijden 's nachts weer terug, voel u wel?
En bijgevolg is het allemaal slaap-coupés, met vier bedden, alleen die boemel, die heeft er zes per hok.
De meeste Mongolen die met die goedkoopste trein gaan hebben maar één doel, inkopen, en wel zo goedkoop mogelijk.
Die boemel gaat 's middags om drie uur weg, en 'morgens om acht uur op het perron in Zaamin-Uud.
(750 km, 14 uur, gemiddeld 53 km/uur!!)
Dan pakken ze daar een lokaal busje, dat tuft hen naar en over de grens, naar Erenhot.
Daarbij halen ze en file van 200 Russische jeepjes in, die straks de terugreis gaan verzorgen.
Dan zijn ze om 11 uur in de eerste shop, vlugvlug, alles in een riksja, en naar de volgende shop.
Tegen drieën moet je klaar zijn, want dan begint de terugreis: langs één van de grote winkelstraten staan die jeepjes klaar, banken en stoelen, vloermatten er uit, deur-bekleding los, motorkap en alle deuren open.
Klaar om te laden, ook in alle holle ruimtes.
Het gaat niet zozeer om smokkel, het gaat er om om zoveel mogelijk in één keer over de grens te krijgen, zonder belasting te betalen, om je ticket er uit te halen.
Maar je kan niet zomaar van alles als 'privé-eigendom' in voeren in Mongolie, voor allerlei zaken zijn er quota.
Dat betekent dus, zo veel mogelijk passagiers, want dan kan je de quota beter volmaken.
Bijvoorbeeld, zes mensen die niet geïnteresseerd zijn in drank tellen dan mee voor die zeven die dan dubbel zo veel mee kunnen nemen, en omgekeerd wordt hun quota elektronica weer bij de anderen mee geteld.
Er zijn quota voor drank en sigaretten, maar ook voor elctronica, bouwmaterialen, kleding, huishoudelijk, dakbedekking, enzovoort, zodat het ware kunst is om te zirgen dat (bijna) iedereen op (bijna) alle fronten op z'n taks zit. Je kan ook spullen moedwillig in een andere categorie stoppen, al dat een beetje uitkomt.
Dakbedekking/asfaltpapier kan natuurlijk bouwmateriaal zijn, maar ook 'rollen vloerbedekking voor binnen'
Je kan zelfs mensen huren die voor jou mee rijden, en die dan 'leeg' weer met de bus terug gaan, alleen voor hun aandeel in de quota.
Die quota nemen ook ruimte in, natuurlijk, en dan blijkt waarom die jeepjes zo populair zijn, want in, onder, op en aan zo'n jeep kan je een heleboel zooi kwijt, zonder dattie door zijn assen zakt:
Onder de wagen hangt dan alles vastgebonden wat een beetje tegen stof en water(?) kan (tuingereedschap, rollen vloerbedekking), op en onder de motorkap dingen die tegen warmte kunnen (50 kg-zakken rijst, vaatdoekjes per 100), op en onder de banken dingen waar je op kan zitten (tapijten en kleding), in de bagageruimte dingen die alle voorgaande belastingen niet kunnen verdragen (plastic teiltjes, LCD-schermen), en dan nog achter op de trekhaak dingen die én te lang, én te breed zijn om in of onder de auto te kunnen, zoals dubbeldeurs-ijskasten en biljart-tafels.
En dan nog tot 8-13 personen d'r in, op schoot en dwars en zo, van groot naar klein gesorteerd, met handbagage.
Zo rijdt je dan 5 km tot de grens, daar moet iedereen er uit, te voet door het grens-controle-gebouw voor paspoort en handel (niks aan te geven), terwijl de chauffeur aan de douaniers uitlegt van wie in godsnaam al die spullen in, op en onder zijn auto zijn.
Aangezien chauffeurs en douaniers elkaar iedere dag zien, is het geheel een toneelstuk dat alleen in detail nog kan verschillen de versie van gisteren.
Duurt een klein uurtje, d'r is een kantine met uitzicht op de voorstelling.
En dan stap je allemaal weer in, en twee kilometer verder sta je op het stationsplein van Zaamid-Uud.
En daar wacht je op de trein, maar ik loop op de zaken vooruit, nu weer terug naar ons eigen verhaal.

Kaartjes naar de grens dus kosten bijna niks, maar, als 'foreign investor' moet je wel even een visum voor China halen, å 50 dollar, en als 'permanent resident' moet je een uitreis/inreis-visum/50 dollar om Mongolie te verlaten en weer terug te mogen, en zo kom je toch weer op een heel bedrag.
En ook nog, als foreign investor mag je niet met boemel of express, je moet per-sé met de 'interrrnationaal' tot in China, anders krijg je gewoon geen visum.
Gelukkig geldt dat niet voor de terugreis, daar komen we straks nog op.
De 'interrrrnatonaal' gaat om 8 uur 's avonds, en komt dan om 10 uur 's morgens aan, is dus ietsje sneller dan de boemel, want rijdt in dezelfde 14 uur wel 7 km verder!
Het spoor Ulaan Baatar-Zamin-Uud is grotendeels enkelspoor, die express kan die boemel gewoon fysiek niet inhalen.
Daar gingen we, de nacht in, met ons boodschappenlijstje en twee lege koffers.
Als Europeaan wil je toch wat meemaken, nietwaar, dus zit je uit het raam te kijken, maar dat valt dus tegen, want ook in de Gobi is het 's nachts donker.
Dan maar oordopjes in, lekker muziekje en boek dr bij. (Hoe de stof de geest kreeg, van Arie Bos)
We hadden nog even via internet de weersverwachting gekeken en bijgevolg lichte kleding aangetrokken.
Erenhot is wel meteen 750 km zuidelijker en dus aanmerkelijk warmer dan Ulaan Baatar.
Het was zelfs de dag ervoor boven nul geweest, ken je nagaan!
Kwamen we daar 'morgens aan, was even slikken:
Onbewolkt, blauwe lucht, straf oosten-windje, en geheel Erenhot was bedekt met 1 cm ijzel-op-2 cm-sneeuw.
Alleen het perron niet, dat was al vrij-gebikt ter meerdere eer en glorie van de Volks-Republiek van het Midden-Land, of Zhong Guo Ren, zoals ze zelf zeggen.
Bossen duwen en drommen door de douane, paspoort-controle, bagage-check alsof we gingen vliegen, maar dan, nog één deur, en dan sta je plotseling In China.
Taxi-chauffeurs schreeuwen, trekken aan je jas, elektrische riksja's zoemen voorbij, dozen en pakken en balen, rode vlaggen en vette karakters er op, net zoals in de film, maar dan dus bij -7, gevoelstemperatuur-17, en op een laag ijzel.
We wisten welk hotel we heen wouwen, dus taxi geroepen, gaan.
Dzjing Hai-Hotel, aan het park in het centrum, zes verdiepingen, balzaal, twee liften, één kapot, groot en goedkoop, 10 euro per nacht voor z'n tweeën.
Eerst koffers dumpen, dan in de middag op de eerste veldtocht, machine-winkels.
Bolora weet de weg, ik was er ooit eens, maar veel te kort, dus we staan binnen de kortste keren in het walhalla voor stroom-verbruikers.
Boren schaven frezen zagen drillen ventileren opzuigen en wegblazen, als er een stekker aan zit hebben ze het.
En boven nog een verdieping met alles wat bij die machine kan horen, boortjes borstels klemmen schijven messen en reserve-stekkers.
Twee uur later alweer terug in het hotel om uit te pakken, en over te pakken, 60% van ons lijstje is al doorgestreept.
Dat gaat lekker.
Mongool-proof-lijmklemmen blijken echter een probleem, er zit geen stekker aan!
Dan naar de winkel waar ze voor ons die ringen krom buigen, en dichtlassen.
Leuke lui, klein shopje die eigenlijk alleen boutjes en moertjes doen, en schroeven, eigenlijk alles waar je aan moet draaien.
Vandaar dat die ringen wel konden.
Het was alweer een jaar geleden, maar ze herkennen Bolora, want die klept zo lekker weg over alles en nog wat.
Na enig overleg bestelling opgeschreven, ze gaan de prijs opvragen, morgen terugkomen,
En dan kijken ze even mee op het lijstje: maar die lijmklemmen, die staan hierrrr in onze folder!
Met Chinees-goedgekeurd-keurmerk er op, XIAOFANG, 'volgens de normen van de Partij'.
Prijs wordt gevraagd, ook morgen.
En dan nog wat winkel-in-winkel uit, 4 zwenkwieltjes, 100 scharnieren, 10 LED-verlichte UIT-bordjes, een schuifmaat, en nog een lijstje.
's Avonds eten in het hotel, dat dus nooit weer.
We slapen op de derde, dat is direct boven de tweede, waar de balzaal is, en vanavond is het, jawel, KARAOKE!!!!!
Met bonkebonk. En dronken Mongolen.
Maar het ontbijt-inclusief maakt weer goed.
De tweede dag weer de straat op, nu ook voor internet-cafe, computer-spulletjes.
Prijzen van gisteren gecheckt, en besteld.

Voor wie het vergeten was, we hebben behalve onze ger-business ook nog een internet-cafe, met 20 computers, in Bolora's ouwe eethuisje.
Dat is vooral games, niet zoveel internet, maar goed, het is daarmee wel bijna afbetaald.
Open van 11 tot 11, d'r werkt een meisje die schoonmaakt, de computers opstart, en afrekent.
Daar hebben we een 24-uurs-vergunning op, en die gebruiken we voor onze Speciale Aanbieding, de hele nacht voor een vast bedrag gamen tot je er bij neervalt.
Dat zijn dan altijd 'crews', dat is een groep van vijf, die samen in World-of-Warcraft een akkefietje gaan uitvechten met een andere crew, ergens ter wereld.
Het betaal-meisje gaat dan naar huis, en de buitendeur gaat op slot tot ze weer komt in de morgen, er blijft een betrouwbaar straat-jochie slapen als oppas, zodat ze de computers niet kunnen meenemen.
Maar die lui zijn slimmer dan je denkt.
Ze krikken de kasten open, en jatten de RAM (2GB, DDR2) uit de computers, en vervangen die door totaal verouderde 256 kb DDR1 rotzooi.
Als je dan 's morgens wilt opstarten heeft Windows gewoon niet genoeg geheugen, maar dan zijn zij al de straat op, met onze mooie RAM-men.
Slotjes op de computers heeft geen zin, echt werkende slotjes zijn te duur, en goedkope zijn te slecht.
We zijn er nog mee bezig.
Maar anyway, we moeten dus nieuwe RAM-men hebben, vijf stuks, en doe meteen maar tien muizen, en wat camera's, koptelefoons, en trackpads/muismatten.

De ijzel weet van geen wijken, en ook de oostenwind niet, dus het is weer frisss.
Erenhot is eigenlijk één grote markt, die helemaal toegespitst is op wat Mongolen zo doorgaans kopen.
De stad is verdeeld in wijkjes/blokken, die ieder toegespitst zijn op een product-groep.
Sommige van die blokken zijn helemaal overdekt, als een soort passages, wat natuurlijk heel gerieflijk winkelen is, zo met die ijzel en zo.
Er is veel aanbod, maar de differentiatie is wat magertjes.
Heel veel kleding, huishoudelijk, schoenen natuurlijk, speelgoed, maar weinig stof-op-de-rol, echte zijde al helemaal niet, en bijvoorbeeld ook geen lijmklemmen, want die gebruikt niemand in MNG.
We vinden na wat vragen onze slik-rand, en kopen meteen twee rollen, die we dan weer doormidden moeten zagen voor straks, in de jeepjes.
We zoeken en vinden een fitness-groothandel, en kopen twee stangen met gewichten voor de fitness waar we wekelijks heen gaan.
Die laat je dan door de winkel bezorgen in het hotel, met kamernummer, geen probleem.
Zo sleten wij twee hele dagen in Erenhot, lopend/glibberend van markt naar shop, en terug naar hotel met de buit.
We zouden in eerste instantie slechts 1 nacht overblijven, maar door het niet-vinden, en ook de ijzel, bleven er steeds maar dingen op het lijstje staan die niet doorgestreept wilden worden. Dus bijgetekend, kost de kop niet.
Om dat besluit door te bellen naar Ulaan Baatar, de iPhone opgestart.
In China heb ik officieel geen dekking, maar de Mongoolse provider Mobicom houdt een illegale zendmast in de lucht in Eren, dus in het buitenland eigenlijk.
Kom daar eens om, dat je bijvoorbeeld op de kerstmarkt in Keulen gewoon op de KPN kan, tegen binnenlands tarief.
Alleen in Mongolie.
Praktisch probleempje is dat de ontvangst zeer beperkt is, binnen in een gebouw helemaal niks, en buiten per meter links of rechts verschillend.
Om zo'n hotspot te vinden moet je de straat op, en dan bij al die andere lui gaan staan die daar staan te bellen!
En daar bereikte ons een verknipt bericht dat Tamara opgenomen was vanwege haar hartklep-toestand.
Raar, midden in een donkere be-ijsde Gobi-woestijn krijg je een sms-je, of ik zo vlug mogelijk even langs wil komen.
Maar wat te doen, anders dan terug-smssen dat ik het weet, dat ik mijn best zal doen online te blijven, wat voorwaar niet gemakkelijk als het -10 is met een windje.
De volgende dag hebben we in een laatste poging om het verlanglijstje af te krijgen nog een rondje gemaakt, en hebben ons bij de wachtende jeepjes gemeld.
Vier rollen slikrand, twee onder de auto hangend, twee onder de banken door, en de stangen ook, onze twee koffers met ieder 45 kilo gereedschap achterin op die rollen, een staande boorkolom tussen de voorstoelen met een dekentje er over heen, en dan nog vijf anderen met handel.
Plus de chauffeur én zijn vrouw. Negen is een goed getal, zeggen ze.
Als je het voorafgaand beschreven gedoe aan de grens nog eens doorleest, zo ging het dus ongeveer, behalve dat er geen rekening was gehouden met een 53-jarige ouwe lul die met zijn rug tobt en een paar minuten nodig heeft om zich uit de jeep te vouwen.
Het was koud op het plein en het perron, de trein was er nog niet, en alle spullen moesten bewaakt, en het was donker, en gedoe.
Maar om acht uur lag ik heerlijk languit in de trein, Ibuprofennetje achter de kiezen, kopje hete thee op het tafeltje, boorkolom in het gangpad, fitness-stangen rechtop aan de kapstok vastgeknoopt, koffers onder de banken, en rollen slik-rand in de bagage-wagon.
En 's morgens heb ik toch nog een heel stuk Gobi mogen aanschouwen, geheel wit en poezelig bedekt met 10 cm sneeuw.
Na thuiskomt alles uitgepakt, naar de werkplaats geraakt wat des-werkplaats' is, en in bed gedoken.
Morgen weer fitness.

Ik heb het even terug gelezen, ik vindt het welk mooi zo, volgende FiM weer verder!
Venetie, de 13-meter, wie weet!
Stay tuned, tot tot!

Froit
UlaanBaatar,
Mongolia.
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
hallo hallo, daar ben ik weer, met nummer 45 dit keer.

vorige keer had ik beloofd,
Venetie, de 13-meter, en wie weet!

Laten we iets zinnigs proberen te zeggen over die '13-meter', zonder al te veel afgeleid te worden.
--Terwijl ik schrijf gaat het in Japan helemaal fout, nu staat de vierde reactor al in brand of zo--
--en voor jullie in Nederland is Japan ver weg, maar voor ons is het een stuk dichterbij, zeg maar, de Costa Blanca--
--het gevaar is geweken zeggen ze, de scheur is dicht--

Ooit als klein jongetje, wilde ik 'groter worden', dat schijnt vrij universeel te zijn trouwens.
Dat is geloof ik aardig gelukt, maar na de 1meter 83 was het op, in die zin.
Daarna heb ik veel wegen en sloten bewandeld, met als laatste die van de tenten.
Eerst tipi's, later Yurts, of Gers, maakt niet uit.
Eerst heb je d'r een paar van 5 meter gemaakt, en wat van 6, 7 en 8 meter, en dan ga je je afvragen, kan het nog groter?
En als je d'r over nadenkt, dat kan eigenlijk best.
Het wordt exponentieel zwaarder en duurder, maar technisch kan het concept-yurt heel ver uitvergroot worden.
Voor de wat minder technisch onderlegden zal ik in korte klappen het concept (even proberen) uit te leggen:
Het concept-yurt is eigenlijk een vorm van tent, maar voor de meeste mensen is het meer een 'gebouw' of zelfs 'hut'
Een fijnmazig rond houten frame, met vrijwel loodrechte muren en een conisch dak, met diverse afdekkingen er overheen.
De muren van het frame bestaan uit diagonale (inklapbare) hekwerken, waarop de onderkant van de dakstokken leunen, en die dakstokken steken boven in (of soms ook door) (de rand van-) een centraal wiel of 'kroon'.
In één yurt zijn bijna altijd meerdere uniforme hekwerken opgenomen, het aantal stukken wordt dan als maat gebruikt, bijv '5-muurse'.
Ergens is in de muur een deurpost-met-deur opgenomen, dat kunnen er ook meerdere zijn.
Langs de bovenrand van de muur loopt een fikse riem, helemaal in de rondte, strak aangetrokken, die de muren samenknijpt, en daarmee ook de dakstokken stevig in de kroon drukt. Zo stevig drukt die riem, dat de kroon uit zichzelf in de lucht blijft hangen, in principe.
Om het noodlot niet teveel te tarten rust de kroon ook nog op een aantal daksteunen, twee of vier is gangbaar, maar het kan dus ook zonder.
Over dit frame wordt een uitgekiend pakken afdekkingen gelegd, waarvan de dikke laag wit/bruin/grijs wolvilt het meest opvallend is.
Aan de binnenzijde wordt dit afgeschermd met een dun katoendoekje, aan de buitenzijde met twee lagen; eerst een waterdichte laag canvas, en dan een UV-bestendig zonnehoesje.
Die afdekkingen worden dan aangesnoerd met meerdere riemen buitenom, zodat ze niet wegwaaien.
Over de kroon wordt dan nog een aparte lap getrokken, de hoed, die naar believen kan worden geopend en gesloten om meer licht binnen te laten, of juist minder regen.
Dat was ff in het kort het concept-yurt.

Door meer muren te nemen, meer en langere dakstokken, en een grotere kroon (met plaats voor meerdere dakstokken), kun je in principe eindeloos vergroten.
Probleem is wel dat op een gegeven moment de dakstokken erg lang en zwaar worden, wat het opzetten toch iets minder feestelijk maakt.
Ooit hebben we besloten dat we nooit een tent zouden maken die je niet gewoon met handwerk kon opzetten, dus daar is ergens een grens.
En ook nog, qua productie, hoe langer hout wordt, hoe duurder, dus daar loop je ook tegen een muur aan.
Boven de 10 meter diameter.
Nou hebben ze daar in Mongolie, waar ze natuurlijk ook wel eens groterder en meer willen, iets op gevonden: De dubbel-daks ger.
Die heeft niet twee aparte daken, maar twee kronen:
De ene een beetje normaal, in het midden, maar op extra lange steunen, met stokken erin die qua aantal en dikte een beetje normaal zijn voor die maat kroon, en dan daaromheen een hele grote kroon, een houten wiel of ring. Die ring wordt dan gesteund door meerdere steunen, acht of twaalf of zo.
En dan gaan vanaf dat grotere wiel weer een set dakstokken naar buiten, naar de muren, en zo heb je zeg maar twee daken, de binnenste en de buitenste.
De eerste keer dat ik zo'n tent zag moest ik meteen denken aan een ervaring uit mijn tipi-verleden: daar werd ook altijd gezocht naar de grootste, en hoe kan je dan nog groter, maar ook daar waren de palen uiteindelijk de beperking.
De meest praktische oplossing bleek om met behulp van drie sets palen, en drie tipi-doeken, een langwerpige 'tent' te bouwen: twee tipi-frames naast elkaar, en dan de nokken verbinden met een ligger, de achterkant vol leggen met de rest van de stokken, en dan de twee frames afdekken met ieder een doek, gedeeltelijk open naar binnen toe, en de rug van de tent met de derde doek. Het gaat het beste met drie identieke tipi's, bleek.
Zo kan je ook met drie vrijwel standaard yurts (en wat extra houtwerk) zo'n hele grote bouwen;
muren, deuren, dakstokken, 1 kroon en alle daksteunen kunnen worden gerecombineerd tot 1 grote tent.
Zelfs vilt en canvas kunnen worden gebruikt, met een beetje passen en meten.
Je hoeft alleen te maken: dat grote wiel, die extra lange steunen voor het centrale wiel, en een nieuwe hoes.
Geinig toch?
Altijd in voor een geintje, hebben Maarten en ik in 2006 al de eerste stappen gezet naar zo'n tent, een 13-meter gebaseerd op drie 7-meters, alleen is die nooit afgekomen, de onderdelen liggen geduldig te wachten.
Maar toen Nico, onze enthousiaste verkoop-medewerker om een prijs vroeg voor een 13-meter, heb ik natuurlijk snel gereageerd.
Met als resultaat dat we plotseling een bestelling hadden, van Pannekoekenhuis Kvie Soe, in Denemarken.
Voor een tent te gebruiken als feestzaal, voor erbij.
Over de winter van 2009-2010 hebben we die in onze werkplaatsen hier gemaakt, het houtwerk in Shar Hat, en in de naaierij de hoezen en de vilten.
Een hoop spul, zo alles bij elkaar.
Het grote wiel was in vier delen, het centrale wiel (dat ook alweer tot 2.75 diameter was gegroeid) in tweeën.
Vier daksteunen voor het kleine wiel, acht voor het grote.
Vier deuren, met dubbele openslaande porte-briseés, zoals mijn moeder altijd pleegde te zeggen.
Zestien stukken muur, met tien dakstokken ieder er op, 294 in totaal.
In de lente kwam de spannende dag van 'eerste-opzet', maar gelukkig was Gabriël toen toevallig hier, dus daardoor kwam het helemaal goed!
Oom Selim, waar we de naaiwerk-plaats huren, liet zijn gehele erf ontruimen, waar normaal dertien auto's in diverse staat van reparatie staan, en dan was er precies plek voor mijn 13-mtr nachtmerrie.
Noch ik noch de hout-jongens had ooit zo'n groot frame opgezet, maar zij hadden wel eens reparaties gedaan aan zo'n ding, dus een vaag idee was er wel.
EN ik had er natuurlijk nachtenlang voor op de plee gezeten, en ook zo wat plannetjes gesmeed.
Uiteindelijk bleek het met wat extra mankracht, en de goede greep om het grote wiel in 4-en te verdelen, dat het reuze meeviel.
's Morgens begonnen, 's avonds stond het hele frame daar.
Onze vilt-naaisters wilden niet naar huis voordat ze gezien hadden dat hun werk paste (ze geloven niet zo in mijn tekeningen), dus dat hebben we even gedaan, een deel dan, en het paste natuurlijk (ik geloof wél in mijn tekeningen).
Keurig, en redelijk op maat, en dan meteen ook maar even de buitenhoes er op voor een precieze passing.
Tsjongejonge, zei ik tegen mezelf, en tegen Gabriël, tsjongejonge.
294 dakstokken, vier deuren, 16 daksteunen, 16 muren van samen 340 latjes, waarin een kleine 3000 knoopjes, 1400 kg hout, 2 kilometer touw en band, 6 kilo lijm, 4 meter-kwadraat lexan voor de raampjes.
De volgende dag hebben we die kleine aanpassingen aan de buitenhoes genaaid, (vier spietjes van 7 meter lang) en de kisten berekend waar het allemaal in moest passen.
Twee kisten moesten het worden, enorme kisten, want in de ene moesten die vier delen van dat grote wiel, ruim 5 meter lang, en we hadden ook nog 4 daksteunen van ruim 4 meter, en nog zo wat, en in de andere een hoop dakstokken van drie meter, veel vilt, en het centrale wiel.
De dag erna afgebroken, ingepast en ingepakt, en nog voor het donker naar de container, die al klaarstond.
Dat afbreken en inpakken doen we met de kisten al op de vrachtwagen, want waar wij proef-bouwden was geen middel (vorkheftruck) om volle kisten te verplaatsen. Dus met loop-planken en zo, en veel zwaar til-en aangeef-werk, maar daar houden ze hier schijnbaar van.
Gelukkig hadden we bij de container-terminal een vorkheftruk-chauffeur met diploma, want het kan ook tegenzitten, dan heb je een jonge aap die alleen maar aan koffie-pauze denkt. Keurig volgens plan in de doos geschoven, wij blij.
In dezelfde container gingen ook nog zeven tenten-in-kratten voor Nederland, dus dat hebben we dan de dagen erna gedaan.
Proef-opzetten, alles nummeren, en weer afbreken, en meteen de kist in. Vier tenten per dag, twee pick-ups met ieder twee, en rijden naar container.
Douane d'r bij, kijken kijken, en dicht die doos.
Dan nog drie-vier dagen papierwerk, en hij staat op de trein richting Poolse grens.
Zo gaat dat hier al routine worden, na 4 jaar en 8 containers.
Die treinreis duurt ongeveer 4 weken, UB naar Rotterdam, twee-vier dagen inklaren, en dan per vrachtwagen naar Oldenzaal, waar hij open mag.
Ondertussen was ik ook naar NL gevlogen, om Nico te gaan helpen bij het opzetten.
Nico en zijn tentje stonden toen op het Eigentijds, de afbouw was net klaar geloof ik.
Door allerlei gedoe in Rusland duurde het transport wat langer, en in Denemarken werd met een beetje nerveus; feestjes waren al gepland.
Ronald, van Looze Expeditie beloofde 'dat hij iets zou regelen'.
Op woensdag krijgen we een berichtje uit Oldenzaal, morgenochtend staat ie klaar, 9 uur.
Kijken we 's morgens nog even op de mail: sorry, het wordt vanmiddag, trein staat met pech in Duitsland..?
Lekke band of wat?
Wij alles omgegooid, en tegen 12-en melden wij ons in Oldenzaal.
Ja maar nee, de trein stond met pech in Kassel, dus Ronald had een chauffeur daar heen gestuurd, maar terwijl de chauffeur onderweg was was de trein alweer gefikst, en doorgereden, dus uiteindelijk heeft die chauffeur zelf die container in Duisburg van de trein getakeld.
Niks douane, niks Rotterdam, niks invoeren.
Dat kan blijkbaar.
Stipt om vijf uur reed hij zachtjes achteruit tegen het laadperron.
Zegels d'r af, deuren open, vorkheftruck er bij, zoefzoef, in een half uurtje stonden die twee kisten in een vrachtwagen richting Denemarken.
Die wagen reed echter niet rechtstreeks, dus Nico en ik hadden nog een avond om vier kisten met gewone tenten naar onze opslag in Bussloo te brengen, en een dag om in Kvie Soe te geraken.
In Kvie Soe stond al een ger, die hadden ze al eerder bij ons gekocht, met opgemaakte bedden en zo, heerlijk.
Die vrachtwagen zou dan de volgende morgen om 8 uur komen lossen.
En dat was ook zo, dus, soms werken de dingen gewoon.
En de buurman erbij, die zou die kisten wel even uit die wagen tillen met zijn knik-arm-shovel.
En die buurman was ook een Hollander, die hele streek zit vol ge-emigreerde boeren uit NL, en die man kende zijn vak.
Zelden zo een voorzichtige, precieze heftruk-chauffeur gezien.
Henk en Herreen, die daar dat pannekoekenhuis doen (het enige in heel Denemarken!!!), hadden al een vloer laten leggen, dus de kisten konden meteen tegen de rand aan geparkeerd worden.
Voor mij en Nico was het natuurlijk super-spannend, Nico had nog nooit zo een grote tent gezien, en ik was benieuwd naar eventuele transport-schade.
Henk had nog een handige assistent geregeld, en met zijn vieren hebben we die kisten uitgepakt en de spullen bekeken en meteen gesorteerd, en jahooo geen schade. D'r waren nog wel wat details die gedaan moesten worden, zoals raam-uitzetters, en uitmeten op de grond, maar 's avonds hadden we alles op z'n plek liggen, om dan 's morgens vroeg te beginnen met opbouwen.
Eerlijk gezegd had ik geen idee hoewel tijd daar mee gemoeid zou zijn…
Goed gegeten en geslapen, (wie een pannekoekenhuis begint moet wel van eten houden), en 's morgens fris aan de slag.
Eigenlijk vloog ze omhoog, nog voor de lunch stond het hele frame, en om vijf uur waren we aan de laatste kleinigheden bezig.
Ik had er een beetje moeite mee om niet te laten merken dat ik verbaasd was, maar blij was ik zeker.
En Henk en Herreen ook!
Wat was ze mooi, groot, ruim, lekker, mooi, veel, rond, hoog, alles.
Henk had de wireless voor ons opengezet, dus we konden lekker mailen en surfen.

We hadden nog een dag extra gepland voor de opbouw, dus de volgende dag hebben we lekker geluierd, en geholpen met de voorbereidingen van St Jan, het grote zomerfeest in DK.
Henk had twee complete varkens aan het spit, ze hadden 150 diners verkocht in de voorverkoop, en een mooie brandstapel van onze ouwe kisten, met een heks er op. Die heks moet dan teruggejaagd worden naar ergens in Duitsland, waar ze vandaan komt, of zoiets.
Mocht het niet meteen lukken, dan wordt er nog een fles opengetrokken, dan lukt het daarna vast wel.
Jeezes wat kunnen die lui zuipen zeg, ik dacht dat ik in MNG wel wat gewend was…
De derde morgen zijn Nico en ik in de auto gestapt, en door wind en regen naar NL gereden, pff, klaar klus.
Dertien meter, 132 m2, plaats voor 150 dansende mensen, of 90 aan tafels, en 70 liggend op yoga-matjes, in 1 dag op te zetten.
Made-by-Nooitmeerhaast
Later in de zomer is Gabriël, op terugreis vanuit Mongolie, liftend, nog langs gegaan om te kijken hoe ie d'r bij stond, dat vonden ze erg leuk natuurlijk.

Ik wou in een eerdere periode lekker gaan zitten opscheppen over mijn bezoek aan Venetie, maar hoe langer ik er over nadenk hoe minder interessant het eigenlijk was:
Ik had een truc bedacht, ergens in Januari 2010:
Ik/wij van Euro-yurts hadden een container gers gemaakt voor een klant in Italie, en die klant wou ik wel eens de hand schudden.
Ook had en heb ik al heel lang contact met een ger-bouwer in Zuid-Spanje, die ik ook wel eens in levende lijve wou zien.
En er was een oude klant in Zwitserland die een raar probleem had met canvas, dat ik persoonlijk wou gaan zien.
Dus, dacht ik, pak de Burton, rijd 'even' naar Granada, dan een paar dagen Venetie, en via Winterthur weer terug.
Easy toch, leuke rit ook, goeie test voor de Burton, en aftrekbaar.
De eerste nacht had ik gepland bij Dick, broer in Belgie, en dan lunch bij een kennis van mijn stiefdochter in Lille, en dan hoppa verder, dat was het plan.
Mooie rit langs Parijs, Orleans, Biarritz, Baskenland, open timing, slapen wanneer en waar ik maar wou.
Aan de lunch in Lille waarschuwden ze me dat er slecht weer op komst was, dus ik dacht, lekker gassen, daar rijden we wel onderuit.
Tot Orleans was er niks aan de hand, het loopt wel los met die storm dacht ik nog, dus ik rol in het donker mijn bedje uit naast de auto, op een P.
Was rustig, en niet koud of zo.
Ik werd wakker doordat ik doornat was, het woeide, en miezerde.
Voorjaar 2010, weet U nog, grote storm in Frankrijk, huizen wegspoeld, bomen de oceaan in gewaaid?
Daar zat ik dus middenin, erger nog, terwijl de storm naar het zuiden wegtrok reed ik er mee mee!
In een auto van 475 kilo, met een linnen dakje, met ruitenwissers van 15 cm lang.
De godganse dag heeft die goeie ouwe Burton (1976) me tegen de wind in getrokken (28 pk), alles is heel gebleven, zelfs de oordopjes hebben het overleefd, de hele dag op vol vermogen Genesis en Yes.
Maar het was zwaar, erg zwaar.
Van de mooie stukken waar ik zo naar uitkeek, Gascogne, Baskenland, Vittoria, Burgos, niks van gezien, alles in een gordijn van regen.
Alleen heel even, een half uurtje, in het hoekje van de Golf van Biskaje, zonnig, onbewolkt, dak open, en twintig minuten later alweer dicht.
Heel Noord-Spanje, niks van gezien.
Madrid, niks van gezien, terwijl ik er in het donker omheen reed.
Ergens in Getafe of Pinto geslapen, in een prima weg-restaurant-motel.
Keurig, goedkoop, met zo'n echte Spaanse ontbijt-bar waar de hele goegemeente binnenloopt om de dag te onthoofden met een serie Caragillo. De wind was gaan liggen, Don Quichote kneep zijn ogen tot spleetjes.
Die middag na enig zoeken aangekomen aan het eind van de wereld, in Cadiar, Sierra Nevada.
Twee dagen lekker gerust en gekletst, ook nog even bij Suzanne langs geweest in Orjiva, om daarna door te gaan naar Venetie.
Nou zat het weer wel mee, helemaal lekker open gereden tot ergens bij Tarragona.
Motel, lekker, in Spanje kan dat nog, betaalbaar en netjes.
Om 12 uur middags lunch in de Burton, open, met zicht op de wachtrijen voor de Sagrada Familia/Barcelona.
's Avonds om 10 uur een F1 in de buurt van Draguinang, zeg maar Saint Tropez.
Als je wilt kan je wel gassen met een eend.
De dag erna een beetje verdwaald op zoek naar de Gorges/Verdon, bleek een beetje verder om te zijn dan gedacht, maar toch ook wel weer leuk.
Later in de middag een mooie rit de Italiaanse grens over, ( ik was nog nooit echt in Italie geweest) prachtig aangelegde snelweg met duizend bochten en tunnels, en geslapen in een net geopend guesthouse 'Tres Reyes' ergens aan de buurt van Piacenza, ik was de allereerste eerste gast! Met WiFi!.
Het is natuurlijk wel wat als je voor het eerst naar Venetie gaat, op je vijftig-pluste, met je eigen open carbio.
Eerst die chaos in Mestre, en dan die waanzinnige brug over de lagune.
Kom je aan, blijkt parkeren crimineel duur, dus je rijdt meteen terug, weer die brug over.
Dat had mijn gastheer al gezegd, parkeren doe je in Mestre, gewoon, ergens naast de weg in het gras.
En dan pak je de bus, met je rol-koffer.
Die rol-koffer komt ook goed van pas in Venetie, want alles gaat daar natuurlijk lopend daar, en ook veel bruggetje op-en-af.
En natuurlijk de negen (!) trappen die leiden naar zijn appartement op zes-hoog achterin Palazzo Barbaro.
Tien dagen in Palazzo Barbaro in Venetie-centraal (Accademia, voor de kenners) wachten op een container met gers die in Hongarije in de sneeuw vastzat, of iets dergelijks.
Niet erg spannend, iedere dag door die steegjes, over die bruggetjes, langs die koffietenten en souvenir-stalletjes, met de Vaporetto, naar Caffe Florian waar je voor 8 euro espresso kan drinken in het oudste cafe ter wereld, maar niet doen natuurlijk, alleen kijken.
Naar de Rialto, die brug met die winkeltjes, en op zoek naar echte Italiaanse schoenen voor mijn lief in het verre Mongolie.
Naar de Basilica, waanzinnig van binnen en buiten, versierd met alles wat die Venetianen in de loop der eeuwen bijeen gejat hebben uit de hele Middellandse Zee, en nog verder.
Waarvan die 4 bronzen paarden wel de kroon spannen, die zijn al in Ceasar's tijd gegoten zeggen ze!
Ik weet een beetje iets van brons gieten, nou, als ze dat toen al konden, petje af!
En dan Doge-Paleis, tsjonge-tjonge, kan niet op zeker, en als je van terrazzo houdt helemaal niet, kijk nou eens even niet naar boven, maar naar benee.
700 jaar was Venetie een soort republiek, die door Napoleon de nek is omgedraaid, dat weet U dat ook weer, net zoals Amsterdam ongeveer. (Paleis op de Dam was ooit stadhuis, tot Nappie kwam)
Dat Paleis was de zetel van de regering daarzo, en die Doge was de ceremoniële baas.
En daar staat ook die Campanile, het origineel van alle klokkentorens ter wereld, en er bovenop staat een gouden engel of zo, eens goed kijken: Gabriël!
Draait met de wind mee.
Drie dagen heb ik door de stad geslopen om hem een beetje lekker op de foto te krijgen, maar dat valt niet mee met al die steegjes, beperkt zicht, en dat ie dan ook steeds weer de verkeerde kant op kijkt, en het moest ook geen upskirt worden natuurlijk
Hij mag dan nog zo heilig zijn, hij heeft wel zijn eigen bliksem-afleider voor het geval zijn baas een email stuurt.
En naar het Maritiem Museum, Venetie heeft natuurlijk heel wat op zee uitgeknokt in de loop der tijden.
En naar Murano, een dorp/eiland naast Venetie, geblazen glas kijken en kopen.
En naar de Dogana, het allereerste douane-gebouw ter wereld, ook interessant. (Doge-Dogana-Douane voelt U wel).
Met op het torentje 4 x 4 paardenschedels, wat dat nou weer moet betekenen, kom je uit Mongolie naar Italie, wat krijg je, paardenschedels.
En goed opletten of je Angela Jolie en Johnny Depp kan spotten, want die zijn 'The Tourist' aan het opnemen, matige film trouwens.
Het aardigste was misschien wel dat standbeeld dat (de Amerikaan-) Charles Ray daar heeft neergezet, van een jongetje dat een kikker bij zijn poot optilt:
Tweemaal levensgroot, wit, en geheel puur natuur en 'anatomisch correct'.
Het leuke d'r aan is al die Amerikaans toeristen die staan te giechelen om iets wat in hun eigen land beslist verboden zou worden.
Child Porn, Animal Cruelty, Public Indecency, en er staat ook geen hek omheen of bordje bij.
Wel een gewapende security-boy, die dus op alle foto's staat die er van gemaakt worden.
En die Arabieren met hun gesluierde vrouwen, die d'r ook niks van snappen, gaat ie 'm nou opeten of wat?
Inmiddels weet ik: Venetie in je eentje is niks, je moet samen gaan, dan werkt het wel waarschijnlijk.
In mijn eentje zag ik alleen veel afbladerend verval, rot schimmel en weer, aangetaste pleister, en heel arrogante Venetianen die erg trots zijn dat ze daar wonen.

Anyway, container komt aan, gers uitgepakt, ik gauw weer naar Mongolie omdat Gabriël daar inmiddels was aangekomen.
Nog ff via een oude klant in Zwitserland, dat dan weer wel, om dat nieuwe canvas te te brengen wat heel slim in die container voor Venetië zat.
En een nachtje familie-praat bij Oom Sjoerd in Bern, kan je niet onderuit natuurlijk, maar hij vond zichzelf te dik en te on-atletisch om een ritje in de Burton te maken.
Is ook alweer in de 70, en weegt bijna het dubbele, zo gaat dat.
De volgende dag heb ik in de regen ergens in Frankrijk per ongeluk diesel getankt, kan gebeuren, maar wat een gedoe zeg, en zo werd een snel ritje van Bern naar Breda toch weer een hele onderneming.
In het algemeen, terugbeschouwend, Venetië, wat kan je er over zeggen?
Been there, done that, got the T-shirt.
Tot zover dan Venetie.

En dan nog dit:

Het loopt weer tegen de lente, rokjesdag is geweest, overdag doen we (venetiaans-) T-shirt, 's avonds een trui, en met de zomer komen ook de toeristen/gewaardeerde bezoekers er weer aan.
Wij van Euro-Yurts hebben besloten om deze zomer onze gasten (en dat zijn er toch doorgaans een tiental) te ontvangen in een stijl die bij ons, en onze A1-lokatie midden in de stad past:
We zetten een ger op het erf. Een Euro-Yurts-5-wall.
Met houten vloer, zes bedden, een tafel met krukjes en een ijskastje dr in.
Met een Nonolet-kopie (het blijft Azie natuurlijk) in de hoek van het erf.
Met een zitje met parasol buiten, misschien zelfs een hangmat!
Beetje primitief, maar toch redelijk netjes, al zeg ik het zelf.
Het is natuurlijk niet een ger op het platteland, eenzaam en alleen, doodstil, uitzicht, hemel.
Het is meer stads-geroes, karaoke, ladderzatte passanten, scheldende buren, toeterende bussen van 9 tot 5, knipperende lampen 's nachts. Maar toch ook plenty sterren hoor, omdat de straatverlichting Chinees is/stuk dus.
En interessante gesprekken met onze mede-gasten, op tuinstoelen op het terras/gazonnetje, parasol, fris eigenmaak bio-sapje, ijskoud biertje of Martini on the rocks op aanvraag. Gitaar aanwezig, slaapzak/sloop zelf meebrengen, rookwaar van eigen kweek.
Met ontbijtservice, laundry-service, diner op reservering, (zo verdient Amaka haar schoolgeld), wifi, eco-toilet, badhuis op 400 mtr/30 minuten/1 euro, en gratis internet in ons eigen internet-cafe op 400 meter (de andere kant op).
We gaan iets rekenen voor die extra-luxe comfort-bedden, maar we zijn er nog niet uit of het 5 of 6 of 7 dollar per nacht/bed wordt.
Hangt er een beetje van af wat de concurrent doet.

En dan vroeg er al een vroege boeker of wij konden adviseren over tripjes naar minder- of helemaal niet-toeristische plekjes in Mongolalia.
Dat bracht mij tot de volgende bondige beschrijving van de toeristische mogelijkheden in Mongolie:
Voor trips naar niet-toeristische dingen moet je niet echt hier zijn; 
als je er kan komen, is er iets, en als er iets is, zijn er ook toeristen/geweest, zo werkt dat hier.
Kan je er niet komen, dan is er alsnog de kans dat er een toerist geweest is, maar dan per ongeluk, verdwaald.
Ongerept, dat is hier onbereikbaar.
Alleen het onbereikbare is ongerept, en hoe bereikbaarder, hoe gerepter.
Het grootse probleem zijn dan meestal de Mongoolse toeristen, en hoe zij met hun land omgaan.
Helaas, het blijft Azie.
Maar voor het ongeoefende oog is er nog veel te ontdekken qua leegte, gastvrijheid, waanzinnige zonsondergangen, sterrenhemels, puur en origineel eten, maffe gewoontes.
Het geoefende oog ziet dat weer anders, die ziet goudzoekers die de rivieren vergiftigen met kwik, houtkappers die de bossen weghalen, kudt-kashmir-geiten die alles kaal vreten, en zo tot 250% overbegrazing veroorzaken, schattige straatkinderen die portemonnees stelen, keurige parlementsleden die hele provincies stelen, enzovoort.
Welcome to Mongolia, the last free country in the world.
--Jack Sparrow zou hier wonen als hij er per schip kon komen--

Als aanbevolen reisburo hier ter plekke beveel ik altijd Tserentours aan, www.tserentours.com.
Daar kan je hier zo binnenvallen, maar ze kunnen ook van tevoren via email enzo al een plan trekken.
Gasten die in de drukke tijd komen, 1 July-15 Augustus, kunnen echt beter van te voren een plan te hebben, ivm het reserveren van busjes, chauffeur, tolk. Vrij is wat dat betreft ook maar beperkt hier.
Wij hebben dat ook wel in de aanbieding, maar het kan slecht uitkomen, dat ons gedoetje dan net 10 dagen ergens in de negorij zit.
Dus kort gezegd:
Kom maar op!

Tot zover.
Froit
UlaanBaatar,
Mongolia.
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50

Ja en weer FiM, nr 46, wat laat, maar ik zit steeds met mijn hoofd ergens anders, dan krijg je dat.
Deze keer iets over mijn groene dromen, en over auto-s keuren.

Ik/wij hebben eenhuis, met erf, in de stad, en het leek mij aardig om daar iets met groen te proberen, iets biologisch zeg maar, ipv allen maar gruis, stof en grind.
Er is langs de randen en op sommige strategische plekjes best plaats voor wat groene decoratie, die het gebruik als Ger-opzet plek, en vilt-naai atelier niet storen.
Bovendien hebben we al een tijdje twee compost-hopen, als bij-product van onze Nonoletten, en dat we steeds meer vegetarisch gaan eten.
Maar 'gewoon een tuintje met wat bloemen' is in Mongolie toch een soort van tegen-de-wind-in, blijkt.

Als je hier iets met planten doet, groene vingers hebt, iets moois uit de aarde probeert te toveren, iets anders dan gras en onkruid wilt groeien, dan moet je diep bukken.
Mongolië is nou niet bepaald een agrarisch land, zeg maar.
Het is wel groen, vooral op de foto's, maar dat is alleen gras, en alleen twee maanden in de zomer.

Er is in Ulaan Bataar (1.3 miljoen inwoners) welgeteld 1 tuincentrum.
Er zijn wel bloemenwinkels, er is zelfs een heel winkelcentrum dat Bloemen-Centrum/TsetsegTov heet, maar daar worden hoofdzakelijk tot alleen maar kunstbloemen verkocht.
Ok, en niet-ruikende stokrozen die na één dag chemisch afval zijn, ingebed in een overdaad aan bedrukt plastic-folie en nep-varens.
Het blijft Azie, waar een goeie kopie meer waard is dan een redelijk origineel.
In grote State-Departement-Store worden snijbloemen verkocht, tulpen, gladiolen, rozen, ze zeggen uit Belgie, maar mijn neus zegt dat ze uit China komen.
Inmiddels ben ik twee jaar rook-vrij, en ruik weer als de beste, en daar ruik ik niks, dus is er niks.

Bloemen zijn natuurlijk ook niets, gezien door de ogen van de nomade.
Een hoop moeite en tijd en water voor iets wat noch jij noch je beesten kunnen eten, waarom zou je.
Eindeloos water geven, snoeien, stekken, opbinden, verpotten en vetmesten, en als resultaat wat dunnige groenigheid en een week een explosie van kleur, misschien.
Meenemen is ook al zo'n gedoe, en in een ger zijn ook geen vensterbanken waar de begonia's in de zon zouden kunnen staan, nee, voor de doorsnee Mongool zijn echte bloemen en planten veel te moeilijk.
Maar kunstbloemen daarentegen, die zijn heel praktisch: felle kleuren, allerlei fantasie-vormen, veel bloem en weinig groen, in bosjes of staken, in pot, houtblok of hangend aan een dakstok, binnen en buiten, zomer en winter, rechtop of op z'n kop, ze doen het altijd, zelfs in lekke vaasjes!
In geval van twijfel neme men tape of ijzerdraad.
Kost geen water, makkelijk in transport, hoeft geen zon, allerlei combinaties van bloem en blad geheel naar wens, en lijken dan nog steeds sprekend op echt!

Ik zat bij Tante Togo te wachten op iets, keek ik eens naar haar bloemen-tafel bij het raam, daar staat oa en heel paarsige plant bij, de Fluweel-plant (Gynura procumbens), met donkergroen/intens paarse bladeren.
Spectaculair qua kleur.
Mooi ding, kijk maar eens op Google.
Bloeit ooit, met kleine witte bloempjes, die een beetje minzaam afsteken bij het kleur-spectakel van het blad.
Geeft niks, want als je er toch stokjes in steekt om te steunen, neem dan meteen die van de bloemen-winkel, die vrolijke.
Bij Tante Togo heeft de fluweel-plant tijger-orchidee-bloemen van 10 cm doorsnee, bijna een meter boven de pot, altijd, het hele jaar door!
Dat is niet nep, dat is niet oneerlijk, dat is combineren wat je hebt, om tot een resultaat te komen wat pleziert.

Maar terug naar mijn eigen tuin-idee:
Ik heb een dakgoot aan het huis geschroefd, met pijp en waterton.
Daarmee ga ik straks mijn groene dromen bewateren.
Het is economisch wel een beetje raar: die ton gaat per jaar misschien 10 keer vol komen, 36 m2 dak, 17 cm regen op jaarbasis, 2000 liter.
Die goot-met-pijp-en-ton kostte bijna 100 euro.
Gaat misschien 5 jaar mee, plastic lichtgewicht.
Voor 10.000 liter, dat is 10 ct/liter
Datzelfde water kan je voor 10.000 Tgk/€7,50 bij de pomp halen.
Ok, doe er benzine-geld bij, €10,=
Dat regenwater is 10 x zo duur als pomp-water.

We hebben na vier jaar eindelijk de afgronden links en rechts van de containers op het erf voorzien van hekjes, daar wil ik nu meteen bakken met begonia's aan, maar dat zal wel volgend jaar worden.
Aniet zegt dat sneeuwklokjes en andere bolgewassen heel goed zouden kunnen, maar daarvoor is het nu al te laat.

Begint in NL het tuinier-seizoen zo'n beetje na de kerst, hier moet je tot eind Mei rekenen op flinke nachtvorst, dus moet je bijna alles voorkiemen binnen, en bollen moeten vóór de winter al in de grond zitten.
Met advies en hulp-op-afstand van Gabriel en zijn moei Aniet heb ik een hoop zaad en plannen vrzameld.
Ik ben alweer weken in de weer met zakken potgrond, schoteltjes, kiembakken, gietertje en naambordjes, en wat zie je?
Miezerige groen dingetjes die moeizaam omhoog komen.
Lijkt nergens naar, wordt nooit wat, en de helft doet het niet eens!
Ok, zonnebloemen gaat lekker, staan inmiddels buiten, de meeste lijken de vorst te weerstaan.
WIldeWinde, die straks tussen de zonnebloemen omhoog moet gaan kiemt redelijk, maar ziet er zo schriel uit, ik durf ze niet naar buiten te doen.
Hennep in twee variëteiten doet het zo-zo, kunnen volgende week naar buiten.
OostIndische Kers heb ik waarschijnlijk te vroeg gedaan, maar je moet wat, toch?
En de Afrikaantjes die altijd aan het eind van de zomer in de zaadbol kapot vriezen hen ik nu ook maar eens voorgezaaid, maar wat gaat dat traag zeg.

Inmiddels is het begin Juni, en mijn toewijding begint ergens toe te leiden.
50% van wat uit de kiembakjes is gekomen staat een paar centimeter boven de grond, en schijnt de slag met de killer-mussen overleefd te hebben.
Killer-mussen? zegt U, ja, Killer-mussen, heb je hier plenty.
Die eten geen brood, nee, die eten mijn frisse net uitgezette zonnebloem-babies!
Zilverpapier aan touwtjes in de wind, en CD's, het was even oorlog.
Ook komt inmiddels overal spontaan groen spul op, vooral Malve, wat een pest die is die alleen met dagelijks schoffelen onder de knie te houden is, natuurlijk weegbree en paardebloemen die al in bloei staan, en overal en nergens lokale Hennep.
Die heb ik drie jaar gelden zelf hierheen gehaald, van langs-de-kant-van-de-weg, en zaait zichzelf lekker uit.
Is mooi groen, doet het goed in de compost, verder heb je er weinig aan.
Ook staat er een rijtje originele wilde tabak, maar dat gaat wel erg traag, waarschijnlijk is het nog te koud 's nachts.
En dan heb ik wat komkommerstekjes gekocht, en ook vier tomaatjes, dat is altijd leuk.
Op zolder staan drie hennep-plantjes die uit heel speciaal zaad uit NL zijn gekweekt, die krijgen een voorkeursbehandeling.
Wie weet valt er straks wat te roken, zou goed kunnen helpen met de pijn in mijn onderrug die maar niet overgaat.

Nou ja, de groen-zooi is een doorgaand project natuurlijk, terwijl ik dit schrijf is er al weer van alles gebeurd, later wel weer meer.

APK

Hebben we al eens eerder gehad, in FiM, maar gewoon, nog eens, het is zo leuk.

Net zoals in Nederland moeten auto's hier ieder jaar APK gekeurd worden, maar dat gaat in de praktijk toch wel iets anders hier.
Misschien leuk om jullie mijn lezers even mee te nemen op avontuur.

Wij rijden hier in een oude bak, een Mercedes-Benz 230 van 1978, een Opa-Benz noemen ze dat hier.
Die is vroeg in de jaren-90 hierheen gekomen, en sindsdien afgeragd.
Geeft niks, Benz is Benz, je kan alles eindeloos repareren, desnoods met Chinese kopie-onderdelen.
Inmiddels is bijna alles aan die kar vervangen, laatst nog de motor, want die ouwe gebruikte meer olie dan benzine.
Gedeeltelijk met kopie-onderdelen, gedeeltelijk met tweedehandsjes van iets eerder-gestorven opa's, en op de wezenlijke plekken met originele onderdelen uit Duitsland (dank aan Maarten).
Ik ben best wel blij met de APK, ik vind het een heerlijk idee dat een vakman met een onbevooroordeeld oog naar mijn auto kijkt.
Niet zoals ikzelf, die toch een beetje verknocht ben aan de rarigheid van een auto-van-voor-de-computers.
Een kenner die op de juiste plekken even met een koevoet wat duwt en trekt, me het verschil tussen zomer en winter-banden uitlegt, en min koplampen even goed afstelt.
Ik ben niet bang, welnee, met zo'n ouwe rammelbak moet je juist af en toe naar iemand die gewoon eerlijk zegt waar het op staat.

Hier gaat iedereen tussen 1 April en 15 Mei ter keuring, dat is handig, zeggen ze.
Aangezien hier zo extreem weer is, zijn de eisen die de ene maand aan een auto gesteld kunnen worden de volgende maand ridicuul, of juist ver onder de maat, dus heeft men besloten alle 130.000 auto's in een periode van zes weken in de lente te keuren.
Een overblijfsel uit de communistische tijd waarschijnlijk.
De technische scholen lopen dan tegen hun eindexamens aan, en zo hebben de studenten dan meteen mooi studie-materiaal.

Een maand van tevoren, als de dag-temperatuur een beetje boven nul aan het komen is, begint iedereen te sleutelen, zo ook wij.
Ik wist dat er een hoop gerammel was voor-onder, en dat hij een beetje scheef trok, dus 'iets' in de stuurinrichting was duidelijk aan vervanging en/of afstelling toe.
Daarvoor hebben we hier een mannetje, die runt in een achter-bovenkamertje van de Benz-club een opa-afdeling, daar kan je terecht voor binnenspiegels en richtingaanwijzers en zo.
Pujee, zo heet ie, tegen de 60, half brilletje, motorolie tot z'n ellebogen, heeft nog nooit een andere auto aangeraakt, zit in dat achter-bovenkamertje achter een oer-computer, tussen stellingen en kasten vol spullen.
Lege Cola-blikjes, volle asbakken, gescheurde stoel-bekledingen, maar wel perfect-zo-goed-als-nieuwe remblokjes uit 1978 aan een haakje links van die stelling-achter-die-kast-ijk-zelf-maar-even.
Met nieuwjaar had ik kort achter elkaar twee kleine vergissinkjes gemaakt, Pujee regelt dat dan voor een habbekrats.
Even later heftig ook de motor even vervangen, in drie dagen.
Bleek dat de ruil-motor die hij in gedachten had, dat die al besproken was, heeft ie de motor uit zijn eigen C190 getrokken, en die er in geprakt.
Loopt als een zonnetje, de hoge toeren zijn wel even wennen.
Nu voor de APK dacht ik dan, even naar Pujee, die zet er een jochie op met een doos steeksleutels, en hij stuurt weer messcherp.
Drie dagen later (er moest eerst weer een opa sterven ergens voor onderdelen) weer opgehaald, is een stuk beter, maar toch niet perfect.
Wij terug, Pujee slaat jochie om de oren (echt waar, met poetsdoek), maar nu geen tijd, volgende week wel, ga maar naar keuring, komt wel goed, als ze klagen, bel me, dan beloof ik ze dat het in orde komt.
Broertje van mijn neef zijn buurman is keurmeester daar, rijd ook Benz.

Alle stads-delen van Ulaan Baatar, dat zijn er 6, Bayangol, Bayanzurkh, Chingeltei, Khan-Uul, Songinokhairkan en Nailakh, hebben hun eigen test-station, bij/aan of achter de auto-technische school aldaar.
Geen afspraak of zo, je gaat in de rij staan, en als je aan de beurt bent rij je de brug op (1 brug), dan doen ze stuur-uitslag, bandenprofiel, een beetje roet-uitstoot, lampen, riemen en remmen-test, en dat is het.
Oja, geen barsten in voorruit, ook erg belangrijk, en een brandblusser en EHBO-setje.
-Mongolie zou Mongolie niet zijn als er voor al die details niet een slimmere oplossing was dan 'gewoon' je auto op orde te hebben (wat veelste duur is):
Langs de weg die naar het keuringsstation gaat is een hele markt van kleine handeltjes, waar je banden met nét genoeg profiel kan kopen maar vooral HUREN, en ook voorruiten zonder barst, voor de meest gangbare auto-types, en natuurlijk brandblussers en EHBO-setjes.
Zelfs lampjes voor in je knipperlicht zijn tijdelijk beschikbaar.
Te HUUR dus, na de keuring weer terug brengen, dan krijg je je borg, en je ouwe zooi weer.
Zelf opkrikken, vier wielen, voorruit er weer uit pulken, de ouwe-met-barst er weer in.
Het is een gezellige boel in die rij daar.
Tussendoor laveren de standaard ventsters met lauwe Buuz, kleffe Huushuur, en lauwe nep-cola, en de straat-schoffies met natte tissues en auto-parfummetjes.

Maar goed, ben je dan op de brug geweest, dan moet je in een afgeschermd gebied parkeren, je krijgt een keurings-rapport en daarmee kan je naar een klaslokaal van de school, voor je wegenbelasting-stempel in je kenteken, en een sticker voor op de voorruit, '2011 OK'.
In dat klaslokaal zijn twintig tafeltjes, voor iedere wijk in een stadsdeel apart, want daar zit een verkeersagent van het korps in jouw wijk.
Die kijkt je diep in de ogen, zegt dat je rustig moet rijden, en dat je niet dronken achter het stuur mag, en dattie je wel gezien heeft, laatst, bij dat rode licht, en dan moet je 15 euro betalen en dan krijg je je sticker. Een beetje het 'Sinterklaas-op-schoot-model'.
Staat ook nog bij in welke maand, maar dat is natuurlijk onzin, alle keuringen zijn in Mei.
Aangezien je ook wegenbelasting moet betalen, en verzekering, en dat ieder jaar, is dan in die aula een markt ingericht waar vijf verzekeringsmaatschappijen elkaar verdringen, met tafels, achterwand-expo's en geluidsinstallatie, interactieve video-presentaties etc, en een kantoortje van de stadsdeel-wegenbelasting.
Ook is er nog tafeltje van de centrale verkeerspolitie, waar je kwesties betreffende tenaamstelling, openstaande boetes, missende nummerplaten etc. kan proberen op te lossen.
Mijn auto bijv. staat niet op mijn naam, omdat de vorige-vorige eigenaar niet in Mongolië is, maar in Tsjechie in de bak zit of zo iets, een vaag verhaal.
(20% van de beroeps-bevolking van dit land zit in het buitenland, en daarvan weer een groot gedeelte in de bak of in asiel-procedures, wat ongeveer hetzelfde is, alleen in de bak weet je wanneer het afgelopen is.)
Maar dat geeft niks, je kan die auto best verkopen, en dan gaat een broer volgende maand daarheen en die haalt dan een handtekening etc.
Gaat mooi mis natuurlijk, dus er rijden hier honderden zo niet duizenden auto's rond waarvan de tenaamstelling nooit meer in orde te krijgen is.
Maar verzekering kan je dan wel afsluiten, en wegenbelasting natuurlijk ook, als iemand het maar betaald.
In een ander lokaal zijn er dan tijdelijke balies-achter-glas van twee of drie banken, wat er gaat nergens cash geld om vanwege de anti-corruptie-regels, alles moet per bank-storting, maar die verschillende diensten hebben verschillende banken natuurlijk.
En bij alle overschrijvingen krijg je dan een reçuutje, maar dat kost wel weer een dubbeltje extra boven op de hoofdsom.
En met dat reçuutje ga je dan terug naar belasting/verzekering/verkeers-politie, en krijg je dat belasting-stempel in je kenteken, en een verzekerings-bewijs, en die 'OK'-sticker, en die geef je aan een medewerker op de parkeerplaats waar de reeds-gekeurde auto's staan, en die plakt 'm precies waar jij hem niet wilt hebben, maar ja, zit al vast.
Al met al loop je zes-zeven keer heen en weer, vanaf het moment dat je de brug op rijdt ben je zeker twee uur bezig.

Weet je wat er gebeurt als er 130.000 auto's in zes weken bij zes keurings-stations langs moeten?
Als 130.000 Mongoolse automobilisten allemaal denken dat het in de laatste week niet zo druk zal zijn, en dat het wel goed komt?
Dat zijn er GEMIDDELD 720 per dag per station, 9-5, dus 90 per uur, 40 seconden per auto, brug op, keuren, brug af, papierwerk.
Gemiddeld ja?
Door dat rotsvaste vertrouwen dat het wel goed komt, zijn dat de laatste dagen dus makkelijk een tienvoud daarvan.
Daar ontstaat enige vertraging, dat kan niet anders.
Tussen 12 en 15 mei heeft de west-brug, de grote rotonde, en het gehele industrie-gebeid er omheen drie dagen lang, van 's morgens 6 tot 's avonds 9 kompleet plat gelegen vanwege een verkeersopstopping van 6.000-10.000 auto's die allemaal dachten dat het wel goed zou komen, en die, voordat ze erachter kwamen dat ze enorme inschattingsfout hadden gemaakt, niet meer terug konden.
En terwijl de opstopping voortduurde werd er alarm geslagen bij de overheid, en toen werd na drie dagen praten de keurings-termijn verlengd met twee weken.
Had je mooi drie dagen voor Jan-met-de-korte-naam in de rij gestaan.
Maar alle studenten auto-techniek EN de leraren waren al vertrokken naar zomerkamp, of aan het werk in Oyu-Tolgoi, waar ze een fortuin kunnen verdienen met banden-wisselen van die giga-kiep-auto's die koper-erts vervoeren.

14 Mei gingen ook wij, even proberen.
Wij zagen de opstopping van verre, en maakten rechtsomkeert.
Wij belden vanuit de auto de verkeers-agent die een kamer huurt boven ons internet-cafe, en hij kwam 's avonds de kentekens en 15 euro ophalen.
De volgende avond kwam hij weer langs, we dronken een kopje thee.
Hij haalde een stapel kentekens uit zijn binnenzak, en viste de onze er tussen uit, met '2011OK' sticker.
'Kijk zelf maar waar je n'm plakt', zei hij nog, 'ik moet gaan'.

Kijk, dan is Mongolie toch weer leuk.

Volgende keer meer over kachels, toiletten, plantjes?

Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
Aflevering 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50
HIER HAD
UW
ADVERTENTIE
KUNNEN STAAN!!!